10 kunda 6500 migrant “deport” böldi

Özbekiston, Qirğiziston, Tojikiston va Markaziy Osiyoning boşqa mamlakatlari fuqarolari uçun Rossiyada işlaş daromad topişning muhim manbai bölib qolmoqda. Biroq migratsiya nazoratining kuçayişi, hujjatlarning tekşirilişi va mamlakatdan majburiy çiqarib yuboriliş xavfi mehnat migrantlarining ahvolini murakkablaştirmoqda. Şu bilan birga, vatanga qaytiş ham har doim oilani ta’minlaş va barqaror daromad topiş imkonini bermaydi.

Migratsiya nazorati kuçaymoqda

Rossiya Içki işlar vazirligining Moskva viloyati böyiça ma’lumotlariga köra, 2026-yil 1–10-oktabr kunlari «Noqonuniy-2026» operatsiyasining ikkinçi bosqiçi doirasida 6 500 nafar çet el fuqarosi Rossiyadan majburiy çiqarib yuborilgan, 18 600 nafar migrantga mamlakatga kiriş taqiqlangan. Migratsiya qonunçiligi buzilişi bilan boğliq 16 000 dan ortiq holat aniqlangan. Şuningdek, çet ellik işçilarni noqonuniy ravişda işga jalb qilgan iş beruvçilarga nisbatan qariyb 2 400 ta bayonnoma rasmiylaştirilgan.

Tekşiruvlar nafaqat korxonalar va quriliş obyektlarida, balki boşqa jamoat joylarida ham ötkazilmoqda. Xususan, Sankt-Peterburgda juma namozi vaqtida masjidlar yaqinida hujjatlar tekşirilgani haqida xabarlar tarqalgan. Guvohlarning aytişiça, ayrim taşrif buyuruvçilarga harbiy komissariatlarga çaqiruv qoğozlari ham topşirilgan.

Mamlakatdan çiqarib yuborilişdan oldingi saqlaş şaroitlari

Rossiyadan çiqarib yuborilişi kutilayotgan çet el fuqarolari vaqtinça saqlanadigan markazlardan biri Saxarovo hududida joylaşgan. U yerda 19 kun bölgan qirğizistonlik sobiq mehnat migranti Suyun Mişka uulu oğir maişiy şaroitlar haqida sözlab bergan. Uning aytişiça, uşlanganlar yertöla xonalaridagi temir karavotlarda uxlaşga majbur bölgan, markaz xodimlarining munosabati esa qöpol bölgan.

Vataniga qaytganidan keyin erkak boşqa Rossiyaga işlaş uçun bormasligini bildirgan.

Bunday voqealar Markaziy Osiyoning turli mamlakatlaridan kelgan mehnat migrantlari orasida xavotirni kuçaytirmoqda. Çunki ular uçun Rossiyada işlaş nafaqat daromad topiş imkoniyati, balki migratsiya qoidalari buzilganda yoki hujjatlar tekşirilganda yuzaga kelişi mumkin bölgan xavflarni ham anglatadi.

Nega vatanga qaytiş har doim ham yeçim böla olmaydi?

Markaziy Osiyo mamlakatlari rasmiylari vaqti-vaqti bilan fuqarolarni vatanga qaytişga çaqirib, işga joylaşiş va öz biznesini rivojlantirişda kömaklaşişni va’da qilmoqda. Biroq mamlakat içidagi mehnat bozorining imkoniyatlari davlat va hududga qarab sezilarli darajada farq qiladi.

Köplab oilalar uçun asosiy muammolar — iş haqining pastligi, barqaror iş örinlari tanlovining çeklanganligi va uy-joy narxlarining yuqoriligidir. Hatto rasmiy iş mavjud bölgan taqdirda ham, kundalik xarajatlar, bolalarni ta’minlaş va ipoteka kreditini tölaş uçun daromad yetmasligi mumkin.

Moskva şahrida taksiçilik qilgan sobiq haydovçi Urmatbek Satarkulov Qirğizistondagi vaziyatni misol qilib keltiradi. Uning baholaşiça, 50–60 ming som miqdoridagi daromad oilani ta’minlaş va ipoteka kreditini tölaş uçun yetarli bölmasligi mumkin. Uning sözlariga köra, bir xonali kvartira narxi taxminan 35–40 ming dollardan boşlanadi.

Bu raqamlar u keltirgan misolga tegişli bölib, Markaziy Osiyoning barça mamlakatlari uçun umumiy körsatkiç hisoblanmaydi.

Mintaqa uçun umumiy muammo

Özbekiston, Qirğiziston, Tojikiston, Qozoğiston va Turkmaniston örtasida farqlar mavjud bölsa-da, mintaqa aholisining köpçiligi uçun mehnat migratsiyasi oilaviy budjetni qöllab-quvvatlaş va yirik xarajatlarni qoplaş usullaridan biri bölib qolmoqda.

Rossiyada tekşiruvlarning kuçayişi qonuniy maqomga ega böliş, hujjatlarni töğri rasmiylaştiriş va qonunçilik talablariga rioya etiş muhimligini oşirmoqda. Şu bilan birga, vatanga qaytgan migrantlar öxşaş daromad keltiradigan iş topiş va uy-joy bilan boğliq muammolarni hal etiş zarurati bilan yuzlaşişi mumkin.

Natijada köplab mehnat migrantlari murakkab tanlov qarşisida qolmoqda: huquqiy xavflar ortib borayotganiga qaramay, xorijda işlaşni davom ettiriş yoki daromad topiş imkoniyatlari çeklangan bölişi mumkin bölgan vatanga qaytiş.

Markaziy Osiyo mamlakatlari uçun bu vaziyat nafaqat Rossiyaning migratsiya siyosati, balki öz vatanida ham munosib iş haqi tölanadigan yetarli miqdordagi iş örinlarini yaratiş masalasini kun tartibiga qöymoqda.