10 yildan keyin Ispaniya aholisining uchdan biri migrant bo‘ladi

Barselona Iqtisodiy va Ijtimoiy Tadqiqotlar Assotsiatsiyasi (SBEES) ispan iqtisodchilarining fikriga ko’ra, Ispaniya keyingi 10 yil ichida iqtisodiy o’sishni davom ettirish uchun taxminan 1,5 million migrantga muhtoj bo’ladi.

Asosiy sabab – aholining qarishi va tug’ilishning past darajasi. Mamlakatda nafaqaxo’rlar soni ortib, yosh ishchilar soni kamaymoqda. Bu allaqachon mehnat bozori va pensiya tizimida muammolar tug’dirdi.

Mutaxassislar ogohlantirishicha, agar Ispaniya migrantlarni faol ravishda jalb qilmasa, mamlakatda ishchilar tugab qoladi. Prognozlar shuni ko’rsatadiki, 2035-yilga kelib 1,4 million ishchi yetishmaydi, ish o’rinlarining taxminan 6,3% to’ldirilmagan. Buning oldini olish uchun Ispaniya har yili taxminan 140 000 migrant ishchini jalb qilishi kerak.

Shu bilan birga, mamlakat aholisi asosan migratsiya tufayli o’sishda davom etmoqda. Mutaxassislarning hisob-kitoblariga ko’ra, kelajakda Ispaniya aholisi 50 millionga yetishi mumkin va 2035-yilga kelib har uchinchi aholi migrant yoki migrantning farzandi bo’ladi.

Pensiyalar alohida masala. Hozirda pensiya xarajatlari YaIMning taxminan 13 foizini tashkil qiladi va 2050-yilga kelib bu ko’rsatkich 16 foizga ko’tarilishi mumkin. Ispaniya allaqachon Yevropaning eng qari davlatlari qatoriga kiradi: keksa yoshlilar ko‘p, lekin kam farzand ko’rishadi. Ishlaydigan migrantlarsiz pensiya tizimini saqlab qolish juda qiyin bo’ladi.

BBVA Research ma’lumotlari bu manzarani tasdiqlaydi. 2025-yilning uchinchi choragida Ispaniyadagi barcha yangi ish o’rinlarining 57 foizi chet elliklar tomonidan to’ldirilgan. 2019-yildan beri ishlayotgan migrantlar soni deyarli 50 foizga o’sdi, ish bilan band ispanlar soni esa atigi 4,4 foizga oshdi. Aslida, hozirda mamlakatda bandlikning o’sishini migrantlar boshqarmoqda.

Mutaxassislar ham shunday fikrda: Ispaniya uchun migratsiya endi tanlov emas, balki zaruratdir. Chet el ishchi kuchi oqimisiz mamlakat ishchi kuchi yetishmasligi, iqtisodiy pasayish va ijtimoiy tizimlarga yukning ortishi bilan duch keladi.