Reydlar, taqiqlar va urush migrantlarni Rossiyani tark etishga majbur qilmoqda

Rossiya mehnat bozori xorijiy fuqarolar oqimining kamayişi fonida kadrlarning keskin taqçilligiga duç kelmoqda. Içki işlar vazirligi migratsiya xizmati rahbari Andrey Kikotning sözlariga köra, Rossiyada ayni vaqtda 6 milliondan 6,5 milliongaça xorijiy fuqaro bor, bu ötgan yillardagi körsatkiçlardan 8% ga kamdir va ularning taxminan 3 millionini aynan mehnat migrantlari taşkil etadi. Işçi kuçiga bölgan ehtiyojga qaramay, hokimiyat organlari nazoratni kuçaytirmoqda: sönggi bir yarim yil içida mamlakatdan 100 mingga yaqin odam çiqarib yuborildi, 197 ming kişining esa kirişi taqiqlandi. Faqatgina «Nelegal – 2026» federal operatsiyasining iyun oyidagi bosqiçi davomida IIV 60,2 mingta huquqbuzarlikni aniqladi, 14,6 ming kişini ma’muriy tarzda çiqarib yubordi yoki deportatsiya qildi hamda 29,3 ming nafar xorijlikka kirişni taqiqlaş töğrisida qaror qabul qildi.

Huquq himoyaçilaridan Valentina Çupik migrantlar muntazam ravişda hibsga olinayotgani va Rossiya armiyasi bilan şartnoma imzolaşga majburlanayotgani, şu jumladan, zöravonlik, elektroşoker bilan qiynoqqa soliş va ozodlikdan mahrum qiliş joylaridan öğirlab ketiş holatlari sodir etilayotganini xabar qilmoqda. Bu kabi holatlar nafaqat reydlar vaqtida, balki maqomini qonuniylaştirişga urinişlar çoğida davlat muassasalarida ham qayd etilmoqda. Associated Press agentligi Bangladeş, Hindiston, Nepal, Iroq va bir qator Afrika mamlakatlari fuqarolarini fuqarolik işini taklif qiliş orqali aldab, yollaş holatlarini tasdiqlaydi.

Rossiyaga migratsiya oqimlari muntazam ravişda kamayib bormoqda: 2026-yilning birinçi çoragida mamlakatga 2,5 million xorijlik kirgan, bu 2025-yilning şu davriga nisbatan 15% ga kamdir. 2026-yil 1-aprel holatiga köra, xorijliklarning umumiy soni avvalgi yildagi 6,8 million kişiga nisbatan 6,1 million kişigaça tuşib ketdi. Tojikistondan keladigan mehnat migrantlari soni ham qisqardi: 2025-yilda 790 ming kişi Rossiyaga kelgan.  2026-yilning birinçi yarmida bu pasayiş 1,7% ni taşkil etib, 702 mingga yaqin fuqaro işlaş uçun kelgan.

Hokimiyat organlari odamlar yetişmovçiligini uyuştirilgan holda yollaş dasturlari orqali, yangi mintaqalarga e’tiborni qaratgan holda qoplaşga harakat qilmoqda. Hukumat 2026-yil uçun viza rejimiga ega mamlakatlardan 278 940 nafar işçi uçun kvota belgiladi, bu avvalgi yildagi kvotalardan 19% ga yuqoridir. 2026-yil iyun oyiga kelib Rossiyada 70 mingdan ortiq Hindiston fuqarosi işlayotgan edi, Peterburgda esa kommunal ehtiyojlar uçun oyiga kamida ming dollar maoş bilan hind işçilarini yollaş amaliyoti boşlandi. Şu bilan birga, işçilarga bölgan iqtisodiy ehtiyoj öta yuqoriligiça qolmoqda: ekspertlar joriy taqçillikni 4–4,5 million kişi deb baholamoqda, 2030-yilgaça kadrlarni almaştiriş böyiça umumiy ehtiyoj esa 10,9 million kişini taşkil etadi. Valentina Çupikning baholaşiça, Rossiya iqtisodiyoti normal faoliyat yuritişi uçun yiliga 6,5 millionga yaqin mehnat migranti zarur, holbuki amalda atigi 2,5 million kelmoqda.

Vaziyat mintaqaviy darajadagi taqiqlar tufayli murakkablaşmoqda: 2026-yil iyun oyiga kelib Rossiya Federatsiyasining 52 ta subyektida migrantlar mehnatiga çeklovlar kiritildi. Federal darajada quriliş sohasida xorijiy işçilarning ruxsat etilgan uluşi 50% gaça, sabzavotçilik, örmon xöjaligi va yoğoçsozlikda esa 40% gaça kamaytirildi. 2026–2030-yillarga möljallangan yangi migratsiya siyosati maqsadli uyuştirilgan holda yollaş tizimiga töliq ötişga qaratilgan bölib, unda migrant muayyan iş beruvçi va iş joyiga biriktiriladi. Bunga parallel ravişda, 2029-yil sentyabrigaça amal qiladigan Moskva va Moskva viloyatidagi migratsiya hisobi böyiça eksperimentni öz içiga olgan qat’iy nazorat çoralari joriy etilmoqda, u xorijliklarning turgan joyini mobil qurilmalar va geolokatsiya orqali kuzatişni nazarda tutadi. Bosim va xavflarning kuçayişi şaroitida migrantlar tobora köproq daromad topiş uçun Janubiy Koreya, Xitoy, Turkiya, BAA va Saudiya Arabistoni kabi muqobil yönalişlarni tanlamoqda.