Grin-karta butunlay bekor qilinadi(mi?)

2025-yil dekabr oyida AQSh hukumati kutilmaganda Turli millatlarga mansub immigratsiya vizasi (DV) dasturi bo’yicha immigratsion vizalar berilishini to’xtatib qo’yganini e’lon qildi. Grin-karta nomi bilan mashhur bo‘lgan bu lotereya orqali AQSh har yili 55 000 tagacha viza berar edi.

1990-yildan beri uyushtirilib kelgan dastur AQShga immigratsiya qiluvchilar sonini oshirishga mo’ljallangan va arizalar Davlat departamenti veb-sayti orqali onlayn tarzda topshirilar edi.

Biroq, 2025-yil 18-19-dekabr kunlari Davlat departamenti va Ichki xavfsizlik departamenti (DHS) lotereya bo’yicha vizalar berilishini to’xtatdi. Bu qaror Davlat departamenti veb-saytida va AQSh diplomatik manbalari tomonidan rasman tasdiqlandi.

30-dekabr kuni AQShning O’zbekistondagi elchixonasi Davlat departamenti Turli millatlarga mansub immigratsiya vizalariga ariza beruvchilarga barcha vizalar berilishini to’xtatganini e’lon qildi.

Ariza beruvchilar viza olish suhbatlarda qatnashishlari mumkin va Departament uchrashuvlarni rejalashtirishda davom etadi, ammo DV vizalari berilmaydi. Diversity Visa uchrashuvlari odatda qayta rejalashtirilmaydi yoki bekor qilinmaydi. Departament arizachilarni xabardor qilib turadi va qo’shimcha ma’lumotlar paydo bo’lishi bilan yangilanishlarni taqdim etadi.

Nima uchun DV to’xtatildi?

Rasmancha, to’xtatib turish immigrantlar ishtirokidagi bir qator hodisalardan so’ng xavfsizlik tekshiruvining qattiqroq tartiblari bilan bog’liq. Xususan, 2025-yil dekabr oyida Braun universiteti va MITda sodir bo’lgan otishmalardan so’ng, rasmiylarga gumondor DV dasturi orqali kelgani ma’lum qilindi. Bunga javoban AQSh Ichki xavfsizlik kotibi dastur ishtirokchilari uchun tanlov va tekshirish jarayonlarini qayta ko’rib chiqish zarurligini e’lon qildi.

AQSh rasmiylari ta’kidlashicha, tanaffus milliy xavfsizlikka tahdid solishi mumkin bo’lgan shaxslarning kirishiga yo’l qo’ymaslik uchun qo’shimcha tekshiruv talablarini – ma’lumotnoma, biometrik ma’lumotlar va boshqa ma’lumotlarni tekshirishni amalga oshirish uchun vaqt beradi.

Tanaffus kimga taalluqli?

To’xtatib turish ham yangi lotereyalarga, ham DV-2026 va DV-2027 kabi joriy jarayonlarda tanlanganlarga ta’sir qiladi. Bildirishnoma olgan g’oliblar va vizalarni qayta ishlashning dastlabki bosqichlarini allaqachon tugatganlar noaniqlik va kechikishlarga duch kelmoqda.

Dastur har yili taxminan 130 ta mamlakatni, jumladan, Afrikaning ko’p qismini, Yevropa va Markaziy Osiyoning ayrim qismlarini (O’zbekiston, Tojikiston, Qozog’iston, Qirg’iziston) va boshqa mintaqalarni qamrab oladi. Qo’shma Shtatlarga an’anaviy ravishda yuqori migratsiya darajasiga ega bo’lgan mamlakatlardan (masalan, Hindiston, Xitoy va Meksika) kelgan odamlar ilgari ishtirok etishdan chetlatilgan edi.

Navbatdagi qadamlar

To’xtatib turish qachon bekor qilinishi haqida hali rasmiy sana yo’q. AQSh rasmiylarining ta’kidlashicha, dastur tekshiruvlar tugagandan va xavfsizlik tartib-qoidalari yangilangandan so’ng qayta boshlanishi mumkin.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, o’zgarishlar har yili lotereyada ishtirok etadigan millionlab odamlarga ta’sir qilishi mumkin. Ba’zilar pauza uzoq vaqt davom etishi mumkinligi va oldingi lotereyalar g’oliblari qayta ishlash muddatlarini o’tkazib yuborsa, viza olish huquqidan mahrum bo’lish xavfi borligi haqida ogohlantirmoqda.

Grin-karta dasturi orqali Qo’shma Shtatlarga ko’chib o’tishni orzu qilgan migrantlar uchun 2025-yil katta noaniqlik va kechikishlar davriga aylandi – dasturning to’xtatilishi doimiy yashash huquqini olishda jiddiy to’siq bo’ldi.

Grin-karta bekor qilinadimi?

Tushunish kerak bo’lgan eng muhim narsa shundaki, grin-karta lotereyasi butunlay yopilmadi. Dastur Kongress tomonidan yaratilgani sababli prezident uni bir tomonlama bekor qila olmaydi, bekor qilish uchun alohida qonun talab qilinadi – bu uzoq, murakkab va siyosiy jihatdan qiyin jarayon.

Shuning uchun hozirda radikal yechimlar o’rniga ma’muriy pauza qo’llanilmoqda. Mutaxassislarning hisob-kitoblariga ko’ra, dasturni to’liq bekor qilish ehtimoli kam.