Moskva migratsiya tajribasi ishtirokchilari ikki davlat bojidan ozod qilinadi

2025-yil 1-sentyabrdan Moskva va Moskva viloyatida migrantlarni ro‘yxatga olishning yangi usuli bo‘yicha eksperiment boshlanadi. Ushbu eksperimentda ishtirok etganlar yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tish va bo‘lgan joyda ro‘yxatdan o‘tish uchun davlat boji to‘lamaydi. Ushbu o‘zgarishlar Davlat Dumasi tomonidan 22-iyulda tasdiqlangan.

Tajribada ishtirok etmayotgan boshqa barcha migrantlar 1-sentyabrdan boshlab yangi davlat bojini to‘lashlari kerak bo‘ladi:

500 rubl – yashash joyida ro‘yxatdan o‘tish uchun;

1000 rubl – vaqtincha bo‘lish muddatini uzaytirish uchun;

4200 rubl – patent va ishlash uchun ruxsatnomani ro‘yxatdan o‘tkazish yoki uzaytirish uchun;

2100 rubl – ushbu hujjatlarning dublikatlari uchun;

Yashash joyida ro‘yxatdan o‘tish uchun davlat boji 420 dan 1000 rublgacha oshadi.

Tajriba qanday o‘tkaziladi?
Tajribada ishtirok etayotgan migrantlar maxsus mobil ilovada o‘z ma’lumotlarini ko‘rsatgan va geolokatsiyani yoqqan holda ro‘yxatdan o‘tishlari kerak bo‘ladi.
Agar migrant boshqa joyga ko‘chib ketgan bo‘lsa, bu haqda uch ish kuni ichida ariza orqali Ichki ishlar vazirligiga xabar berishi kerak.
Agar tizim uch kun ichida geolokatsiya ma’lumotlarini olmasa, shaxs reyestrdan o‘chiriladi. Agar u tajribada ishtirok etmayotgan mintaqada ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lsa ham xuddi shunday bo‘ladi.

Tajribada 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar, Belarus fuqarolari, diplomatlar, konsulliklar va xalqaro tashkilotlar xodimlari, diplomatik va xizmat pasportlari egalari qatnasha olmaydi.

Bu nima uchun kerak?
Huquqshunos Botirjon Shermuhammadning so‘zlariga ko‘ra, elektron ro‘yxatga olish qog‘oz hujjatlarga qaraganda arzonroq va qulayroq bo‘ladi.
Uning fikricha, ushbu yangi usul tufayli xorijliklar uchun ortiqcha muammolarsiz, ayniqsa, kvartira egalari rezidentlarni rasmiy ro‘yxatga olishni istamasa, ro‘yxatdan o‘tish osonroq bo‘ladi. Hozirda egasining roziligisiz ro‘yxatdan o‘tishning iloji yo‘q, shuning uchun ko‘plab muhojirlar vositachilarga murojaat qilishga majbur.

Botirjon Shermuhammad bu tajriba migratsiya sohasidagi korrupsiya darajasini pasaytirishini ta’kidlaydi. U iyun oyida RuID ilovasi orqali majburiy ro‘yxatdan o‘tishni ham joriy qilishga harakat qilingani, biroq tizim texnik nosozliklar tufayli ishlamaganini eslatgan. Oxir-oqibat, ro‘yxatdan o‘tish ixtiyoriy ravishda bo‘ldi.

Mutaxassislar nima deydi?
Huquqshunos Vadim Yegulemovning fikricha, eksperimentning salbiy tomonlari ham bor. Masalan, Moskvaga migrantlar oqimi katta bo‘lishi mumkin, bu mahalliy aholining noroziligiga sabab bo‘lishi ehtimolga yaqin. Bundan tashqari, agar odamlar imtiyozlarni suiiste’mol qilsa, suiiste’mol qilish xavfi mavjud.

Rekruting kompaniyasi vakili Sofiya Baturaning aytishicha, migratsiya tizimining barqaror ishlashi uchun davlatga pul kerak. Ammo, uning so‘zlariga ko‘ra, davlat bojlarining keskin oshishi ba’zi muhojirlar va kompaniyalarning noqonuniy ishlay boshlashiga olib kelishi mumkin.

Rossiyada qancha muhojir bor?
2024-yil oxirida Rossiyada 6,3 million chet el fuqarolari bor edi. Migrantlar soni ortib bormoqda:

2022-yilda — 5,7 mln.

2023-yilda – taxminan 6 mln.

Patent bo‘yicha to‘lanadigan soliqlar miqdori ham ortib bormoqda:

2022-yil – 97,2 milliard rubl,

2023-yil — 106,7 mlrd.

2024-yil – deyarli 124 mlrd.

IIV Migratsiya boshqarmasi boshlig‘i Valentina Kazakova 2025-yilning 5 oyida yana 63 milliard rubl soliq (НДФЛ) tushdi, deb ma’lum qilgan.