
Rossiyada tobora ko’proq ish beruvchilar MDHdan kelgan an’anaviy migrant ishchi kuchidan voz kechib, Janubiy va Janubi-Sharqiy Osiyodan ishchilarni yollashni boshlamoqda. Bular qatoriga Hindiston, Bangladesh va Xitoy fuqarolari kiradi. Bu o’zgarishning asosiy sababi puldir.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, O’zbekiston, Tojikiston va Qirg’izistondan kelgan migrantlar so’nggi yillarda yuqori maosh talab qila boshlagan. Ular tobora ko’proq oyiga 1000 dollar va undan yuqori daromad so’rashmoqda. Ko’pgina kompaniyalar, ayniqsa qurilish, logistika, qishloq xo’jaligi va tozalash sohalarida bunday xarajatlar juda katta bo’lib bormoqda.
Shu bilan birga, Osiyo mamlakatlaridan kelgan ishchilar kamroq – taxminan oyiga 700-800 dollarga ishlashga tayyor. Bu biznes uchun sezilarli tejashni anglatadi. Shuning uchun ish beruvchilar tobora ko’proq Osiyoga qarab, xarajatlarni kamaytirish va foydani saqlab qolishga harakat qilmoqda.
Biroq, bir ishchini boshqasi bilan almashtirish ham yangi muammolarni keltirib chiqaradi. Osiyodan kelgan ko’plab ishchilar rus tilini kam biladi yoki umuman bilmaydi, bu esa ish beruvchilarni tarjimonlar va o’qitishga vaqt hamda pul sarflashga majbur qiladi. Hujjatlarni rasmiylashtirish, uy-joy bilan ta’minlash va kundalik hayotni tashkil qilishda qiyinchiliklar paydo bo’ladi. Bundan tashqari, bu ishchilarning ishga, intizomga va xavfsizlikka yondashuvi odatiy yondashuvidan farq qilishi mumkin.
Mutaxassislarning fikricha, bu odatiy bozor reaksiyasi. Ishchi kuchi narxi oshganda, biznes arzonroq muqobilini qidiradi. Ularning fikricha, kelgusi yillarda kompaniyalar tobora ko’proq aralash jamoalarni tashkil qiladi va turli mamlakatlardan kelgan migrantlarni ish bilan ta’minlaydi.
Migrantlar uchun bu raqobatning kuchayishini anglatadi. Ish o’rinlari kamayib bormoqda va talablar qattiqlashmoqda. Ish beruvchilar tobora pastroq ish haqiga ishlovchi va yangi sharoitlarga tezroq moslashishga tayyor bo’lganlarni tanlamoqda.