
Rossiyaning demografik holati hali ham qiyinligicha qolmoqda. Rossiya Federatsiyasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vaziri Anton Kotyakovning Rossiya Federatsiyasi mazkur vazirlik kengashining kengaytirilgan yig‘ilishida aytgan so‘zlariga ko‘ra, 2025-yilda mamlakatning atigi 18 ta mintaqasida tug‘ilish darajasi oshgan.
Vazirning so‘zlariga ko‘ra, oilalarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha ko‘rilayotgan choralarga qaramay, demografik vaziyat tarangligicha qolmoqda. 2025-yilning 12 oyi uchun dastlabki ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, umumiy tug‘ilish darajasining o‘sishi atigi 18 ta mintaqada kuzatilgan. 35 ta mintaqada birinchi bolalar tug‘ilish soni oshdi, 23 ta mintaqada esa ikkinchi farzandlar ko‘proq tug‘ildi. Qolgan hududlarda bu ko‘rsatkichlar barqaror bo‘lib qoldi yoki pasayishda davom etgan.
Umumiy tug‘ilish darajasi – bu ayolning butun reproduktiv hayoti davomida tug‘ilgan o‘rtacha bolalar sonini aks ettiruvchi ko‘rsatkich. Aholi soni kamaymasligi uchun bu ko‘rsatkich har bir ayolga kamida 2,1 bola bo‘lishi kerak.
Vazirning ta’kidlashicha, bunday sharoitlarda davlat oilalarni qo‘llab-quvvatlash choralarini kuchaytirishi kerak. Xususan, daromad darajasidan qat’i nazar, ko‘p bolali oilalarga yordam ko‘rsatishni kengaytirish muhokama qilinmoqda. Bunday choralar hozirda Rossiyaning 49 ta mintaqasida amal qiladi, bu bir yil avvalgi 40 ta mintaqada edi.
Rossiyada tug‘ilish darajasining pasayishi fonida muhojir fuqarolarning oilalari demografik statistikada muhim rol o‘ynaydi. Rossiya statistika xizmatlari va mutaxassislarining ma’lumotlariga ko‘ra, migrant onalardan tug‘ilgan bolalar ulushi 2020 va 2025-yillar oralig‘ida asta-sekin o‘sib bordi. Yirik shaharlarda – asosan Moskva va Sankt-Peterburgda xorijiy fuqarolarning farzandlari barcha yangi tug‘ilgan chaqaloqlarning 10 dan 20% gachani tashkil qiladi. Eng katta ulush Markaziy Osiyo mamlakatlaridan – O‘zbekiston, Tojikiston va Qirg‘izistondan kelgan muhojirlar bo‘lgan oilalarga to‘g‘ri keladi.
Demograflarning fikriga ko‘ra, mehnat migrantlari orasida tug‘ilish darajasi odatda Rossiyaning o‘rtacha ko‘rsatkichidan yuqori. Bu migrant aholining yoshroq yosh tarkibi va ko‘plab oilalar farzand ko‘rish rejasi bilan mamlakatga ko‘chib o‘tishi bilan bog‘liq.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, mamlakat ichida tug‘ilish darajasining pasayishini hisobga olgan holda, migrant oilalar Rossiyaning umumiy demografik manzarasiga tobora ko‘proq ta’sir ko‘rsatmoqda.