Rossiyadan chet elliklar 2,6 baravar koʻp chiqarib yuborildi

2026-yilning birinchi yarim yilligida rasmiylar ma’muriy chiqarib yuborish toʻgʻrisida qariyb 100 mingta qaror qabul qildi. Bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 2,6 baravar koʻpdir. Bunday ma’lumotlarni Davlat dumasi raisi Vyacheslav Volodin oʻzining Telegram-kanalida keltirib oʻtdi.

Moskvada chiqarib yuborilgan chet elliklar soni ikki baravar ortdi. Kirish yoki yashash qoidalarini buzgani uchun chiqarib yuborilganlar soni 8,3 ming kishidan 16 ming kishigacha koʻpaydi. Vyacheslav Volodinning soʻzlariga koʻra, bu barcha chiqarib yuborilganlarning taxminan uchdan bir qismini tashkil etadi.

Iyulda Davlat dumasi chiqarib yuborish uchun asoslar sonini koʻpaytiruvchi qonunni qabul qildi. Chet elliklarga chiqarib yuborish xavf soluvchi KoAP moddalari soni 22 tadan 45 taga koʻpaydi. Endi sabablar qatorida ruxsat etilmagan aktsiyalarda ishtirok etish, mayda bezorilik, Rossiya armiyasini obroʻsizlantirish, Rossiyaga qarshi sanktsiyalarga chaqiriqlar, ekstremistik materiallarni tarqatish, chet el agentlari toʻgʻrisidagi qonunni buzish va istalmagan tashkilotlarda ishtirok etish paydo boʻldi. Huquqbuzarlikning 21 ta tarkibi boʻyicha chiqarib yuborish endi majburiy boʻlmoqda, vaholanki ilgari bunday tarkiblar soni bor-yoʻgʻi 5 ta edi.

Shu bilan birga, rasmiylar Rossiya tomonida harbiy harakatlarda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etgan chet elliklar uchun istisno qilgan. Davlat dumasi Rossiya armiyasining shartnoma boʻyicha harbiy xizmatchilari va jangovar harakatlar ishtirokchilarini deportatsiya qilishni va boshqa davlatlarga topshirishni taqiqlovchi qonunni qabul qildi. Ularga nisbatan deportatsiya qilish, readmissiya va Rossiyada boʻlishi istalmaganligi toʻgʻrisida qaror qabul qilish mumkin emas.

Vyacheslav Volodin migratsiya siyosatini kuchaytirish tarafdori sifatida muntazam chiqish qiladi. Masalan, 2025-yil sentyabr oyida u mehnat migrantlari Rossiyaga oʻz oilalarini olib kelmasliklari kerakligini aytgan edi. Davlat dumasi raisining oʻzi chiqarib yuborishlar sonining ortishini yangi qonunlar va kuch tizimlari vakolatlarining kengayishi bilan bogʻlaydi. 2024-yildan beri Davlat dumasi migratsiya siyosati sohasida 32 ta federal qonun qabul qildi. IIV ma’lumotlariga tayanib, Vyacheslav Volodin 2026-yilning birinchi yarim yilligida chet elliklar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar soni 40% ga kamayganini ma’lum qildi.

«Memorial» antidiskriminatsiya markazi eksperti Stefaniya Kulayeva The Insider nashriga bergan sharhida deportatsiyalar sonining ortishini yangi taqiqlar qabul qilinishi va mamlakatdan chiqarib yuborish tartibining soddalashtirilishi bilan bogʻlaydi. Uning soʻzlariga koʻra, nazorat qilish uchun endi elektron kuzatuvdan foydalanilmoqda, chiqarib yuborish toʻgʻrisidagi qarorni esa nafaqat sudlar, balki ijro etuvchi hokimiyat organlari ham qabul qilishi mumkin. Huquq himoyachisi chet elliklarda asossiz deportatsiyadan himoyalanish uchun deyarli hech qanday vosita yoʻqligini ta’kidlaydi. Ishlar koʻpincha sudgacha yetib bormaydi, insonni esa kuch tizimlarining qarori bilan zudlik bilan chiqarib yuborishlari mumkin. Bunday masalalar boʻyicha migrantlarga bepul yuridik yordam koʻrsatilmaydi. Muhojirlarning aksariyati advokat yollashga qurbi yetmaydi. Chiqarib yuborish ustidan sudda shikoyat qilish juda kamdan-kam hollarda muvaffaqiyatli yakunlanadi. Ba’zan sud chiqarib yuborishni mustaqil ravishda chiqib ketish bilan almashtirishi mumkin. Agar advokat chet ellikning qolishi uchun uzrli sabablari borligini, masalan, uning qaramogʻida bolalari yoki Rossiya fuqaroligiga ega oilasi borligini isbotlashga ulgursa, ayrim holatlarda qaror bekor qilinishi mumkin.