Rossiyalik siyosatshunos: «Taqiqlar mehnat bozoriga putur yetkazmoqda»

Siyosatshunos va faylasuf Andrey Nikulin o‘z maqolasida zamonaviy rus voqeligida oqilona prognozlar qilish juda qiyin ekanligini ta’kidlaydi. Chunki ichki va tashqi omillar muntazam ravishda siyosiy jarayonga kutilmagan va oldindan aytib bo‘lmaydigan burilishlarni keltirib chiqaradi.

Ekspertning fikricha, migratsiya siyosati bu holatning yorqin namunasidir. Ishchi kuchi tanqisligini hisobga olsak, mehnat migratsiyasini rag‘batlantirish mantiqiy qadam bo‘lib tuyuladi. Nazariy jihatdan, davlat idoralari chet elliklar uchun to‘siqlarni olib tashlashi va ishga qabul qilish qoidalarini yengillashtirishi kerak, targ‘ibot tuzilmalari esa ommaga bunday choralar ko‘rish zarurligini tushuntirishi kerak.

Biroq, Nikulin ta’kidlaganidek, amalda buning aksi yuz beryapti. Sanoat, qishloq xo‘jaligi va xizmat ko‘rsatish sohasida muhojirlar uchun eng ko‘p cheklovlar va taqiqlarni taklif qilish uchun rasmiylar bir-biri bilan raqobatlashmoqda. O‘z navbatida, rasmiy targ‘ibot jamoatchilikning noroziligini aynan muhojirlarga qaratib, qonunlarni qattiqlashtirishni talab qiladi.

Siyosatshunos savol beradi: bunday siyosat qanday qilib “davlat manfaatlari”ga mos keladi? Va uning javobi: mutlaqo yo‘q. Uning fikricha, ayrim idoralar va siyosatchilar faqat o‘zlarining siyosiy g‘araz va shaxsiy maqsadlari uchun harakat qiladi. Olti oydan so‘ng nima bo‘lishi, bu mehnat bozoriga qanday ta’sir qilishi va ishlab chiqarishni keskin oshirish bo‘yicha e’lon qilingan rejalarni hech kim o‘ylamaydi.

Nikulin bunday jarayonlarni oqilona strategiyalar asosida bashorat qilish mumkinligiga shubha qiladi. Uning qayd etishicha, shaxsiy manfaatlar “jamoat manfaati”dan ustun bo‘lgan boshqa sohalarda ham shunga o‘xshash holatlar takrorlanishi ehtimoli yuqori.

Ekspert xulosa qilib aytishicha, ba’zi kutilmagan hodisalar tizimni mustahkamlaydi, boshqalari esa uni vayron qiladi. Ulardan qaysi biri ustunlik qiladi, buni kelajak ko‘rsatadi.