Rossiyaliklar Telegram va WhatsApp’ning bloklanishiga qarshi

Rossiyada mashhur xabar almashish ilovalari Telegram va WhatsApp’ning bloklanishiga qarshi bo‘lgan fuqarolar soni ortib bormoqda. «Levada-Sentr» so‘roviga ko‘ra, respondentlarning 55 foizi mart oyida ushbu choralardan norozilik bildirgan. Atigi 15 foizi cheklovlarni to‘liq, 21 foizi esa qisman qo‘llab-quvvatlagan.

So‘nggi yetti oy ichida jamoatchilik fikrida sezilarli o‘zgarish yuz berdi. Avgust oyida bloklashni qo‘llab-quvvatlaganlar (49%) unga qarshi bo‘lganlarga (41%) qaraganda ko‘proq edi.

Norozilikning bu o‘sishi aloqa sifatining pasayishi bilan bir vaqtga to‘g‘ri keldi. Tadqiqotga ko‘ra, mart oyida rossiyaliklarning 77 foizi mobil internet muammolariga va 74 foizi xabar almashish ilovalarida uzilishlarga duch kelgan (avgust oyida mos ravishda 71% va 63%). Respondentlarning qariyb 70 foizi bu qiyinchiliklar ularning kundalik hayotini murakkablashtirganini aytishdi, ularning to‘rtdan bir qismi jiddiy salbiy oqibatlar haqida xabar berishdi. Cheklovlarga qaramay, Telegram mamlakatdagi eng mashhur xabar almashish ilovasi bo‘lib qolmoqda: mart oyida undan fuqarolarning 47 foizi foydalangan. Biroq, so‘nggi oylarda uning auditoriyasi kamaydi. WhatsApp sezilarli darajada – 70% dan 28% gacha pasaydi. Shu bilan birga, davlat tomonidan boshqariladigan Max xabar almashish ilovasining auditoriyasi oshdi, so‘rov natijalariga ko‘ra, rossiyaliklarning 42% undan foydalanadi. Avgust oyida bu ko‘rsatkich 6% edi.

Bloklash VPN xizmatlariga qiziqishni ham oshirdi. O‘tgan yil davomida bunday texnologiyalardan bexabar fuqarolar ulushi 32% dan 23% gacha kamaydi, xabardor foydalanuvchilar soni esa 31% dan 38% gacha oshdi. Shu bilan birga, VPN dan haqiqiy foydalanish barqarorligicha qolmoqda: taxminan 20% ulardan muntazam ravishda, yana 16% vaqti-vaqti bilan foydalanadi.

Shuningdek, davlat muassasalariga ishonchning pasayishi qayd etildi. VTsIOM ma’lumotlariga ko‘ra, prezidentning faoliyatini ma’qullash va unga bo‘lgan ishonch ko‘rib chiqilayotgan davr uchun eng past darajaga tushgan. «Yedinaya Rossiya» partiyasini qo‘llab-quvvatlash ham kamaydi. «Verstka» manbalariga ko‘ra, internetni tartibga solishni yanada kuchaytirish bo‘yicha munozaralar davom etmoqda. Xususan, VPN xizmatlaridan foydalanishni cheklashga qaratilgan choralar ko‘rib chiqilmoqda. Xabarlarga ko‘ra, 28-mart kuni Raqamli rivojlanish vaziri Maksut Shadayev soha vakillari bilan blokirovkalarni chetlab o‘tish vositalaridan foydalanganlik uchun jarimalar va boshqa jazo choralarini muhokama qilish uchun yig‘ilish o‘tkazgan.

Mutaxassislar internet nazoratining yanada kuchaytirilishini istisno qilmaydi.