«Sen bu yerda shunchaki go‘shtsan»: suddan keyin urushga ketgan migrant hikoyasi

SHAMAN TV kanali muxbiri Ukraina hududida asir bo‘lib turgan o‘zbekistonlik muhojir yigitdan intervyu oldi.

Suhbatdan ma’lum bo‘lishicha, O‘zbekistonning Guliston shahridan bo‘lgan 25 yoshli Hasan 2021-yilda Rossiyaga pul topish uchun kelgan. Ko‘pgina migrantlar singari, u ham Rostov-na-Donda qurilish sohasida ishlagan.

«Mehribonlik uyi»da katta bo‘lgan Hasanning vatanida ukasidan boshqa qarindoshi yo‘q.

Tinchgina ishlab yurgan migrant yigitning hayoti o‘tgan yilning may oyida keskin o‘zgardi. U giyohvand moddalar tarqatishda ayblanib qo‘lga olingan. Ushbu ayblov bo‘yicha u taxminan 12 yarim yilga ozodlikdan mahrum qilinishi mumkin edi. Hasan taqiqlangan moddalarni unga tashlab qo‘yishganini ta’kidlaydi.

Sudda kutilmagan voqea yuz berdi. Hukm e’lon qilingandan so‘ng, sudyaning o‘zi sud zalidayoq unga Rossiya Mudofaa vazirligi bilan shartnoma imzolash va Ukrainaga qarshi urushga borishni taklif qilgan. Yigitga agar bir yillik shartnoma imzolasa, xizmatdan keyin uning sudlanganlik tarixi o‘chirilishi va’da qilingan. Unga shuningdek, front chizig‘iga yuborilmasligi, balki orqada xizmat qilishi aytilgan. Yoshligini qamoqxona koloniyasida o‘tkazishni istamagan Hasan rozi bo‘ldi va shartnomaga qo‘l qo‘ydi.

Biroq, voqelik butunlay boshqacha bo‘lib chiqdi. 2-may kuni hibsga olingan, 8-may kuni hukm qilingan va darhol shartnoma tuzilgan migrantning so‘zlariga ko‘ra, u tegishli tayyorgarlikka ega bo‘lmay turib 17-may kuni hujum bo‘linmasiga yuborilgan.

Front orqasida bo‘lishi kerak bo‘lgan Hasan frontning eng qiyin qismlaridan biri – Baxmut va Chasov Yar hududiga tushib qoldi. U boshliqlaridan nima uchun frontga yuborilganini so‘raganda, ular qo‘pol va ochiqchasiga: «Sen bu yerda shunchaki go‘shtsan», deyishganini aytadi.

Migrant frontda atigi olti kun o‘tkazdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu vaqt ichida u ko‘p sonli rus askarlarining halok bo‘lganiga, doimiy dron hujumlariga va front chizig‘idagi og‘ir sharoitlarga guvoh bo‘lgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, atrofda o‘lganlarning jasadlari ko‘p bo‘lgan.

Oltinchi kuni Hasan yana bir migrant – Tojikiston fuqarosi bilan birga Ukraina harbiylariga taslim bo‘lishga qaror qildi. Yigit hayot bir marta berilishi va tirik qolishni xohlaganini aytadi.

Hasan hozirda asirlikda. Uning so‘zlariga ko‘ra, agar uni nima kutayotganini bilganida, urushga borishdan ko‘ra qamoqxonada jazo o‘tashni afzal ko‘rgan bo‘lardi. Hasan vatani – O‘zbekistonga, yolg‘iz ukasining oldiga qaytishni orzu qiladi.

«Хочу жить» – «Men yashashni xohlayman» loyihasiga ko‘ra, taxminan 5000 O‘zbekiston fuqarosi Rossiya askarlari safida Ukrainaga qarshi urushda jang qilgan. Xabarlarga ko‘ra, bunday holatlar soni so‘nggi olti oy ichida taxminan 2,5 baravar ko‘paygan. Huquq himoyachilari va ekspertlarning aytishicha, ko‘plab migrantlar og‘ir sharoitlar, qarzlar, qamoqdan qo‘rqish va katta miqdordagi pul orzusi, Rossiya fuqaroligi yoki jinoiy javobgarlikdan ozod qilish va’dalari tufayli urushga jalb qilinmoqda.