Tyumenda muhojirlar rus tilidan imtihon topshirishga qiynalmoqda

Tyumenda muhojirlarning uchdan biridan ko‘prog‘i birinchi urinishda rus tili imtihonidan o‘ta olmayapti. Garchi migrantlarda istak bo‘lsa-da, til o‘rganish oson bo‘lmayapti.

O‘tgan yilning dekabr oyidan boshlab Rossiyaga kelgan barcha migrantlar imtihon topshirishlari shart. U uch qismdan iborat: rus tili, rus tarixi va qonunlari. Ushbu imtihonsiz patent, ishlash yoki yashash uchun ruxsatnoma olish mumkin emas.

Tyumenda 5 oy ichida deyarli 15 ming migrant imtihondan o‘tdi. Ammo ularning uchdan bir qismi rus tili imtihonidan o‘ta olmagan.

Tyumen davlat universiteti qoshidagi Moslashuv amaliyoti va test markazi direktori Alena Surovnevaning aytishicha, muhojirlar uchun eng katta qiyinchiliklar rus tilida o‘qish va yozishdir. Yashash uchun ruxsatnoma (VNJ) olish uchun imtihon topshirganlarga ayniqsa qiyin bo‘lmoqda, chunki unda grammatika, suhbat va matnni tushunish kabi murakkabroq vazifalar bor.

Imtihondan o‘ta olmaganlarning ko‘plari kurslarga kelishadi va keyin yana, ba’zan 3-4 marta topshiradi.

Imtihonlarni qayta topshirayotganlar orasida Tojikiston, O‘zbekiston, Ozarbayjon va Qirg‘iziston fuqarolari ko‘proq.

2025-yil 1-apreldan boshlab muhojirlarning farzandlari uchun ham rus tilidan imtihon majburiy bo‘ldi. Sinovdan muvaffaqiyatli o‘tgandan keyingina bola maktabga qabul qilinadi.

Tyumen viloyatida hozirgacha 13 nafar bola imtihon topshirdi. Ulardan to‘rttasi imtihondan o‘ta olmagan.

Rus tili o‘qituvchisi Nikolay Pronevning fikricha, bolalar uchun til juda qiyin bo‘lishi mumkin. Rus tili ularning ona tilidan grammatika, so‘zlar, tovushlar bilan farq qiladi. Imtihon bilimlarni sinash uchun, ammo migrantlarning farzandlari qiyin ahvolda ekanini hisobga olish kerak. Shuning uchun talablarni biroz o‘zgartirish kerak.

Agar bola imtihondan o‘ta olmasa, u faqat 3 oydan keyin uni qayta topshirishi mumkin. Ammo o‘shanda ham muvaffaqiyat qozonishiga ishonch yo‘q.

Mutaxassislarning fikricha, muhojirlar uchun rus tili kurslari ko‘pincha ularning haqiqiy ehtiyojlarini qondirmaydi. U yerda ularga gapirishni o‘rgatishga oz vaqt berilgan va tilning madaniy o‘ziga xos xususiyatlari tushuntirilmaydi. Ammo imtihon topshiriqlarida ruslar uchun tanish, ammo boshqa mamlakatlardan kelgan odamlar uchun tushunarsiz bo‘lgan so‘zlar va holatlar mavjud.

Kichkina bolalar ham muammolarga duch kelishadi. Ularning aksariyati tilni tez o‘rganishi mumkin bo‘lgan bolalar bog‘chasiga bormaydi. Uyda ham o‘rganolmaydi, chunki kattalarning o‘zlari rus tilini bilishmaydi.

Migrantlar agar imtihondan o‘ta olmasa, deportatsiya qilinishi mumkin. Shuning uchun, ular Rossiyada qolish uchun til o‘rganishga harakat qiladi.

Bolalarda hech qanday javobgarlik yo‘q, lekin agar ular ikki marta imtihondan o‘ta olmasalar, javobgarlik ota-onalarga tushadi. Birinchi muvaffaqiyatsizlikdan so‘ng, ota-onalarga kurslarni topish va bolasini tayyorlash uchun 3 oy beriladi. Agar imtihon yana topshirilmasa, maktab ma’lumotni Ichki ishlar vazirligiga topshirishi shart. Shunda rasmiylar ota-onalarni mamlakatdan deportatsiya qilishgacha jazolashi mumkin.

Avvalroq Tyumendagi migrant bolalarning deyarli yarmi rus tilini yaxshi bilmasligi xabar qilingan edi. Shu bois, mutasaddilar ularning bilimlarini muntazam tekshirib, kurslarga jo‘natmoqchi.

Shu bilan birga, Rosobrnadzorning ta’kidlashicha, migrant ota-onalarning 1-sinfga qabul qilish haqidagi arizalarining 81 foizi turli sabablarga ko‘ra rad etilgan.