“Uchyot”ga turmadingmi – xayr pasport: yangi qonun ishlayapti

2024-yil avgust oyidan beri Rossiya harbiy xizmatga ro‘yxatdan o‘tmagan fuqarolarni ommaviy ravishda fuqarolikdan mahrum qilmoqda. 200 dan ortiq odamdan shu sabab bilan Rossiya pasporti olib qo‘yilgan. Endi rasmiylar bu tartibni yanada qattiqlashtirib, hatto bolalarning fuqaroligini bekor qilishga ham ruxsat bermoqchi.

Vladimir Putin “Fuqarolik to‘g‘risida”gi qonunga kiritilgan o‘zgartirishlarni imzolaganidan so‘ng, kamida 214 kishi harbiy ro‘yxatga olish idorasida ro‘yxatdan o‘tmagani uchun Rossiya pasportidan mahrum bo‘ldi.

2024-yilda fuqarolikni bekor qilish bo‘yicha 198 ta rasmiy qaror qabul qilingan. 2025-yilda ham shu kabi holatlar Belgorod, Omsk, Armavir, Tula, Volgograd, Smolensk, Kursk va Saratov viloyatlari hamda Udmurtiyada kuzatildi.

Eng ko‘p holatlar Moskvada. U yerda 2024-yilda 71 kishi pasporti bekor bo‘lgan. Bu, ehtimol, poytaxtda migrantlar tez-tez tekshirilayotgani bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.

Fuqarolikdan mahrum bo‘lgan shaxs ko‘pincha 5 yildan 25 yilgacha Rossiyaga qaytishi ham taqiqlanadi.

2024-yil avgust oyida qabul qilingan yangi qonunda aytilishicha, agar fuqarolikni olgan shaxs qonunlar va Konstitutsiyaga rioya qilishga va’da bergan qasamyodni buzgan bo‘lsa, u pasportidan mahrum qilinishi mumkin. Rasmiylarning fikricha, agar biror kishi harbiy xizmatga ro‘yxatdan o‘tmagan bo‘lsa, bu qasamyodni buzganligini anglatadi.

Rossiyaning “Harbiy burch to‘g‘risida”gi qonuniga ko‘ra, fuqarolikni olgan har qanday erkak ikki hafta ichida harbiy ro‘yxatga olish bo‘limiga borishi yoki “Gosuslugi” orqali ariza topshirishi shart.

Qizig‘i shundaki, bu qonunga ko‘ra 2024-yilning avgustiga qadar pasport olganlar ham fuqarolikdan mahrum etilishi mumkin.

Bundan tashqari, bunday shaxslarning farzandlariga ham fuqarolikdan mahrum qilish huquqini berish taklif qilinmoqda.

Bularning barchasi yangi fuqarolarni armiyaga tezda jalb qilish uchun zarurdir. Qo‘shimcha safarbarlik qilishning hojati yo‘q – sobiq muhojirlarni xizmatga majburlash kifoya. Tergov qo‘mitasi rahbari Aleksandr Bastrikinning so‘zlariga ko‘ra, birgina may oyida xavfsizlik kuchlari 80 ming yangi fuqaroni “qo‘lga olgan” va harbiy ro‘yxatga qo‘ygan. Ulardan 20 ming nafari allaqachon urushga jo‘natilgan. Bastrikinning o‘zi O‘zbekiston, Tojikiston, qirg‘izistonlik “yangi rossiyaliklar”ni frontga jo‘natayotgani bilan faxrlanadi.

Ichki ishlar vazirligi xabariga ko‘ra, shu sabablar tufayli 2024-yilda Rossiya fuqaroligini olganlar soni undan oldingi yilga nisbatan 45 foizga kamaygan.