Ukrainadagi xorijiy ishchilar: ular orasida o’zbeklar ham bor

Ukraina hozirda ish o’rinlari va kadrlar bilan bog’liq jiddiy muammolarga duch kelmoqda. Urush, vayronagarchilik va ommaviy ko’chishlar tufayli mamlakatda ishchi kuchi yetishmayapti. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, iqtisodiyotning to’g’ri ishlashi va kelajakda tiklanishi uchun Ukrainaga taxminan 4 million qo’shimcha ishchi kerak. Umumiy ishchi kuchi yetishmasligi taxminan 8,6–8,7 million deb baholanmoqda.

To’liq ko’lamli harbiy harakatlar boshlanganidan beri mamlakatni taxminan 8,1 million kishi tark etgan. Ulardan 4,5–5 millioni mehnatga layoqatli yoshdagilar. 2022-yilda qochqinlarning taxminan 75 foizi qaytishni istashlarini aytgan bo’lsa, 2025-yilga kelib, qariyb yarmi qaytishni rejalashtirmayapti. Demobilizatsiyadan so’ng ba’zi harbiy xizmatchilar ham oilalariga qo’shilish uchun chet elga ketishlari xavfi mavjud.

Ishchi kuchi yetishmasligi tufayli ukrainalik ish beruvchilar chet elliklarni taklif qila boshladi. 2024-yilda taxminan 6000 ta ish ruxsatnomasi berildi (2021-yilda bu ko’rsatkich 24000 ta edi). 2025-yilda 8000-9000 ta ruxsatnoma berilishi kutilmoqda. Ruxsatnomalarning eng ko’p soni Turkiya (taxminan 1000), O’zbekiston (700), Hindiston (500), Ozarbayjon (400), Xitoy (350), Bangladesh (319), Pokiston (205) va Nepal (146) fuqarolariga berilgan.

Mutaxassislarning fikricha, Ukraina bu farqni bartaraf etish uchun har yili 300 000-400 000 migrant ishchini jalb qilishi kerak. G‘arbiy Ukrainadagi kompaniyalar allaqachon Bangladesh va Nepaldan ishchilarni yollamoqda va qishloq xo’jaligi sektori mavsum davomida 100 000 gacha ishchiga muhtoj. Ish haqi 1500 yevrogacha yetishi kutilmoqda – bu Polsha bilan deyarli bir xil.

Kommunal xizmatlar sohasida ishchi kuchining keskin yetishmasligi kuzatilmoqda. Kiyevda xodimlari to’liq ishlaydigan birorta ham tuman yo’q. Dnepr tumanida 597, Svyatoshinskiy tumanida 479 va Desnyanskiy tumanida 414 xodim yetishmaydi. Farroshlar, santexniklar, elektriklar, payvandchilar va haydovchilar kerak. Faqatgina «Kiyevavtodor» kompaniyasi 900 dan ortiq odamni qidirmoqda. Shuningdek, muhandislar va yuk mashinalari haydovchilari ham yetishmaydi.

Elektr uzilishlari va elektr tarmoqlarining uzilishi qo’shimcha muammolar tug’diradi. Bizneslar generatorlar va avtonom energiya ta’minotiga ko’proq pul sarflashga majbur bo’lishi tariflar va narxlarning oshishiga olib kelmoqda. Masalan, mobil operatorlar xizmat ko’rsatish narxlarini oshirmoqda. Inflyatsiya o’sib bormoqda va xarid qobiliyati pasaymoqda.