Ma\u2019lumotnoma nazariy jihatdan muhojirni hech narsaga majburlamaydi. Ya\u2019ni urushga olib ketish haqida gap-so\u2018z yo\u2018q. Biroq masalaning boshqa tarafi bor \u2013 targ\u2018ibot. Muhojirlarga Rossiya qurolli kuchlarida xizmat qilish haqidagi hujjat turli joylarda berilmoqda \u2013 politsiya bo\u2018limida, tergov qo\u2018mitasida, migrantlarni vaqtincha saqlash markazlarida, patent rasmiylashtiriladigan migratsiya markazlarida, hujjat rasmiylashtiradigan pasport-viza servislarida, migrantlar ishlaydigan ishxonalarda va hattoki migrantlar yashaydigan yotoqxonalarda ham.<\/p>\n
Migrant.uz muxbiri shu kungacha migrantlar tomonidan yuborilgan o\u2018nlab harbiy shartnoma haqidagi ma\u2019lumotnomalar bilan tanishdi. Ularning barchasi mazmunan bir xil \u2013 ya\u2019ni, muhojirlar harbiy shartnoma imzolasa qanday imtiyoz va imkoniyatlarga ega bo\u2018lishi haqida. Biroq nomlanishi hamma yerda har xil. Qayerdadir, masalan, Ulyanovskda \u2013 \u201c\u0440\u0430\u0437\u044a\u044f\u0441\u043d\u0435\u043d\u0438\u0435\u201d (tushuntirish), Moskvada \u201c\u0438\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u044f\u201d (Ma\u2019lumot), Ryazanda \u201c\u0443\u0432\u0435\u0434\u043e\u043c\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435\u201d (Bildirishnoma), Tatarstonda \u201c\u043e\u043f\u043e\u0432\u0435\u0449\u0435\u043d\u0438\u0435\u201d (Xabarnoma) kabi har xil nomlar bilan atalmoqda.<\/strong><\/p>\n Muhojirlarga majburiy ravishda berilayotgan bu hujjatda Rossiya qurolli kuchlarida xizmat qilish afzalliklari, qonuniy ravishda beriladigan yengilliklar, masalan, fuqarolik rasmiylashtirish imkoniyati, pul mukofoti, barqaror oylik va boshqalar sanab o\u2018tilgan.<\/p>\n Ukrainaga borish haqidagi ushbu taklif erkak kishilarga berilmoqda. Berilayotganda esa rus tilini bilish darajasi yoki jismoniy ko\u2018rinishga e\u2019tibor qilingani yo\u2018q. Hozirga qadar Migrant.uzga ma\u2019lum bo\u2018lgan holatlarning aksariyatida muhojirlar aynan politsiya tekshiruvida bo\u2018limga olib ketilib, shunday hujjatlarga imzo qo\u2018yishga majburlanmoqda.<\/strong><\/p>\n – Ko\u2018chada politsiya to\u2018xtatdi. Hujjatlarim joyida bo\u2018lsa ham \u201cotdelda\u201d tekshiramiz, deb olib ketishdi. \u201cOtdel\u201dga borganda hamma hujjatlarimni yana tekshirib, ikki-uch soat o\u2018tgandan keyin shu qog\u2018ozni berib qo\u2018l qo\u2018ydirdi. Nima bu, desam \u201co\u2018qi, rus tilini bilmasang bu yerda nima qilib yuribsan\u201d deb qo\u2018pollik qildi. O\u2018sha qog\u2018ozga qo\u2018l qo\u2018ymaguningizcha \u201cotdel\u201ddan chiqarmayapti. Ancha tortishib turdim. Lekin bilasiz, bir minut ishlamasangiz, Rossiyada zararga kirasiz. Shuning uchun oxiri qo\u2018l qo\u2018yib chiqib ketdim, deydi Migrant.uz bila suhbatlashgan Sherzod A.<\/p>\n Urushga targ\u2018ibot hujjati faqat politsiya tekshiruvida emas, IIVning Migratsiya bo\u2018limiga qonuniy hujjatlarini uzaytirish uchun borgan muhojirlarga ham berilmoqda. Hech qanday tekshiruvga tushmay, avvaldan tartib bo\u2018yicha Yangi Moskvadagi \u201cMVD\u201d qabuliga yozilgan suhbatdoshimiz ham shunday hujjat bilan yuzlashganini aytadi.<\/strong><\/p>\n – Men RVP bilan yuraman. RVP bo\u2018yicha yillik daromad haqidagi bildirishnomani topshirish uchun borganimda Ichki ishlar vazirligining migratsiya bo\u2018limida shu hujjatni berishdi. Hammaga berishayapti, deydi Migrant.uz vakili bilan suhbatda Muxlis F.<\/p>\n Moskva shahri yoki Moskva viloyatida patent rasmiylashtirishni istovchilar Saxarovo qishlog\u2018idagi migratsiya markaziga murojaat qiladi. Migratsiya markazining hovlisida ham harbiy forma kiygan ko\u2018ngillilar shartnoma imzolash targ\u2018ibotini olib borayotgani ma\u2019lum bo\u2018ldi.<\/strong><\/p>\n – Patent rasmiylashtirishga kelganingizda, ko\u2018chada, ya\u2019ni kirish hovlisida harbiy kiyimda ko\u2018ngillilar yuribdi. Hech kimni majburlashayotgani yo\u2018q. Lekin qiziqqanlarga harbiy shartnoma va xizmat haqida gapirib berishayapti. Qo\u2018llarida hujjatlar turibdi. O\u2018sha hujjatlarni ko\u2018rsatib, muloqotga kirishishmoqda. Eshitishga tayyor bo\u2018lganlarga harbiy xizmatga yollanish haqida gapirib berishayapti, deydi vaziyatni o\u2018z ko\u2018zlari bilan ko\u2018rgan suhbatdoshimiz Elyorbek.<\/p>\n Moskvadan boshqa shaharlarda ham migrantlar patent rasmiylashtirishga borganda targ\u2018ibotga uchrayotganini tasdiqladi. Qolaversa, migrasion qayd (registratsiya)ni uzaytirish uchun borganda ham muhojirlar targ\u2018ibot varag\u2018iga imzo qo\u2018yishga majburlanayotganini aytadi.<\/strong><\/p>\n – Men Ulyanovskdaman. Uy egasi bilan registratsiyani uzaytirishga borgan edik. O\u2018sha yerda shu qog\u2018ozga qo\u2018l qo\u2018ydirdi. Tushuntirib ham o\u2018tirgani yo\u2018q, deydi Migrant.uz\u2019ning yana bir suhbatdoshi ismini oshkor qilmaslik sharti bilan. – Mening akam Tataristonda urishib, hozir bezorilik bo\u2018yicha ayb qo\u2018yilmoqda. Akamga politsiyaga borganda ham, tergovchi bilan gaplashganda ham ikki martadan qayta-qayta shu qog\u2018ozni berishdi. Endi urushga olib ketib qolmaydimi? \u2013 so\u2018raydi Azizbek xavotirlari bilan bo\u2018lisharkan.<\/p>\n Targ\u2018ibotga nafaqat davlat idoralari, balki ish beruvchilari va yotoqxonalar ham jalb qilingan. Masalan, Ryazan oblastidan murojaat qilgan hamyurtimiz unga targ\u2018ibot hujjatini ish beruvchisi berganini va ish joyida hammaga imzo qo\u2018ydirganini aytadi.<\/strong><\/p>\n – Biz Ryazanda ishlaymiz. Ish beruvchimiz ishxonada shunga qo\u2018l qo\u2018ydirdi. Hammaga qo\u2018l qo\u2018ydirdi. Nima bu deb so\u2018rasak, hech narsa qilmaydi, jiddiy narsa emas, deb majburlab qo\u2018l qo\u2018ydirdi. Sheriklar rasmga olgan ekan. Ko\u2018ringlar-chi, urushga ketib qolmasak bo\u2018ldi, deb rasm bilan bo\u2018lishadi Farhodjon.<\/p>\n Yana bir o\u2018zbekistonlik xuddi shu mazmundagi hujjat rasmi bilan bo\u2018lishar ekan, unga imzo qo\u2018yishni yashayotgan yotoqxonasida talab qilishganini aytadi.<\/strong><\/p>\n – Men yo\u2018g\u2018imda kimdir kelib shu hujjatlarga qo\u2018l qo\u2018yib berishimizni aytibdi. Yotoqxonadagi komendant endi qo\u2018l qo\u2018ymasak o\u2018z holimizga qo\u2018ymayapti. Kirganda ham, chiqqanda ham shunga qo\u2018l qo\u2018y, deb turib olgan. Bu qanday hujjatligini, ertaga imzo qo\u2018ysak nima bo\u2018lishini hech kim tushuntirgani yo\u2018q, deydi Avazbek.<\/p>\n Hujjatlar qayerda berilmasin, mazmuni bir. Imzo qo\u2018ygan muhojir o\u2018zining ism-sharifi, tug\u2018ilgan sanasi, telefon raqamini yozib, agar hujjatdagi taklif qiziqtirsa qayerga borishni, ya\u2019ni harbiy komissariat manzilini bilishi haqida belgi qo\u2018yadi.<\/strong><\/p>\n Mazkur hujjatlarga imzo qo\u2018yishning huquqiy oqibatlari haqida huquqshunos Zarnigor Omonillayeva shunday deydi: \u201cHuquqiy jihatdan bu hujjatga imzo qo\u2018yish muhojirlarni hech narsaga majburlamaydi. Ya\u2019ni bunday hujjatlarga imzo qo\u2018yganlar urushga albatta olib ketiladi, degan xavotirlar noo\u2018rin. Amalda imzo qo\u2018yganlarga ma\u2019lum vaqt o\u2018tib harbiy komissariatdan telefon qilishmoqda. Telefon qilganda \u201co\u2018ylab ko\u2018rdingmi, harbiy xizmatga yollanasanmi?\u201d degan savol bilan murojaat qilinayapti. Agar muhojir shunday qo\u2018ng\u2018iroq vaqtida tasdiq ma\u2019nosidagi javobni bersa, unda mahalliy harbiy komissariatga borishi kerak. Amalda tasdiq javobi berilgach, komissariatga borish o\u2018ziga xos majburiyatdek qabul qilinmoqda.<\/p>\n Shuning uchun muhojirlar imzo qo\u2018yganlaridan keyin shunday qo\u2018ng\u2018iroqlar vaqtidagi suhbatga e\u2019tiborli bo\u2018lishlari, tushunmagan narsalarini qayta so\u2018rashdan uyalmasliklari kerak. Qayta-qayta so\u2018rab, savolni aniq tushunganiga ishonchi komil bo\u2018lsagina shoshilmay javob berishlari kerak. Agar rad javobi berilayotgan bo\u2018lsa, imkon qadar rad javobini qo\u2018polliklarsiz, so\u2018kinmay, urushmay, argumentlab berishi kerak. Masalan, harbiy karyera meni hech qachon qiziqtirmagan, kasbim boshqa, deyish mumkin\u201d.<\/p>\n Xulosa qilish mumkinki, muhojirlar imzo qo\u2018yishga majburlanayotgan hujjatlar amalda huquqiy kuchga ega emas. Avval Migrant.uz Rossiyada davlat idoralari xodimlari har bir ushlangan shaxs bilan targ\u2018ibot masalasi o\u2018tkazishga majburligi va bu bo\u2018yicha hisobot topshirishi kerakligini yoritgan edi. Ayrim mintaqalar, masalan, Kirov oblastida politsiyachilar harbiy shartnomaga imzo qo\u2018ygan har bir odam uchun mukofot pullarini olishigacha yoritilgan.<\/strong><\/p>\n Hozirda muhojirlar qo\u2018l qo\u2018yishga majburlanayotgan hujjatlar ham bir tomondan shunday hisobot uchun qilinayapti. Ikkinchi tomondan esa Rossiyada bu yilgi kuzgi chaqiruv juda keng ko\u2018lamda amalga oshirilmoqda. Rossiya shaharlarida targ\u2018ibot reklamalari, muhojirlar orasidagi alohida targ\u2018ibotning olib borilishi bejizga emas. Rossiya imkon qadar qurolli kuchlar safini ko\u2018ngillilar bilan to\u2018ldirmoqchi. Shuning uchun muhojirlar ikki karra ehtiyot bo\u2018lishlari, tushunmagan, bilmagan narsalarini so\u2018rashdan uyalmasliklari, professional huquqshunoslar yordamidan foydalanishlari kerak. Ma\u2019lumotnoma nazariy jihatdan muhojirni hech narsaga majburlamaydi. Ya\u2019ni urushga olib ketish haqida gap-so\u2018z yo\u2018q. Biroq masalaning boshqa tarafi bor \u2013 targ\u2018ibot. Muhojirlarga Rossiya qurolli kuchlarida xizmat qilish haqidagi hujjat turli joylarda berilmoqda \u2013 politsiya bo\u2018limida, tergov qo\u2018mitasida, migrantlarni vaqtincha saqlash markazlarida, patent rasmiylashtiriladigan migratsiya markazlarida, hujjat rasmiylashtiradigan pasport-viza servislarida, migrantlar ishlaydigan ishxonalarda va hattoki migrantlar yashaydigan yotoqxonalarda ham. Migrant.uz muxbiri shu kungacha migrantlar tomonidan yuborilgan o\u2018nlab harbiy shartnoma haqidagi ma\u2019lumotnomalar bilan tanishdi. Ularning barchasi mazmunan bir xil \u2013 ya\u2019ni, muhojirlar harbiy shartnoma imzolasa qanday imtiyoz va imkoniyatlarga ega bo\u2018lishi haqida. Biroq nomlanishi hamma yerda har xil. Qayerdadir, masalan, Ulyanovskda \u2013 \u201c\u0440\u0430\u0437\u044a\u044f\u0441\u043d\u0435\u043d\u0438\u0435\u201d (tushuntirish), Moskvada \u201c\u0438\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u044f\u201d (Ma\u2019lumot), Ryazanda \u201c\u0443\u0432\u0435\u0434\u043e\u043c\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435\u201d (Bildirishnoma), Tatarstonda \u201c\u043e\u043f\u043e\u0432\u0435\u0449\u0435\u043d\u0438\u0435\u201d (Xabarnoma) kabi har xil nomlar bilan atalmoqda. Muhojirlarga majburiy ravishda berilayotgan bu hujjatda Rossiya qurolli kuchlarida xizmat qilish afzalliklari, qonuniy ravishda beriladigan yengilliklar, masalan, fuqarolik rasmiylashtirish imkoniyati, pul mukofoti, barqaror oylik va boshqalar sanab o\u2018tilgan. Ukrainaga borish haqidagi ushbu taklif erkak kishilarga berilmoqda. Berilayotganda esa rus tilini bilish darajasi yoki jismoniy ko\u2018rinishga e\u2019tibor qilingani yo\u2018q. Hozirga qadar Migrant.uzga ma\u2019lum bo\u2018lgan holatlarning aksariyatida muhojirlar aynan politsiya tekshiruvida bo\u2018limga olib ketilib, shunday hujjatlarga imzo qo\u2018yishga majburlanmoqda. – Ko\u2018chada politsiya to\u2018xtatdi. Hujjatlarim joyida bo\u2018lsa ham \u201cotdelda\u201d tekshiramiz, deb olib ketishdi. \u201cOtdel\u201dga borganda hamma hujjatlarimni yana tekshirib, ikki-uch soat o\u2018tgandan keyin shu qog\u2018ozni berib qo\u2018l qo\u2018ydirdi. Nima bu, desam \u201co\u2018qi, rus tilini bilmasang bu yerda nima qilib yuribsan\u201d deb qo\u2018pollik qildi. O\u2018sha qog\u2018ozga qo\u2018l qo\u2018ymaguningizcha \u201cotdel\u201ddan chiqarmayapti. Ancha tortishib turdim. Lekin bilasiz, bir minut ishlamasangiz, Rossiyada zararga kirasiz. Shuning uchun oxiri qo\u2018l qo\u2018yib chiqib ketdim, deydi Migrant.uz bila suhbatlashgan Sherzod A. Urushga targ\u2018ibot hujjati faqat politsiya tekshiruvida emas, IIVning Migratsiya bo\u2018limiga qonuniy hujjatlarini uzaytirish uchun borgan muhojirlarga ham berilmoqda. Hech qanday tekshiruvga tushmay, avvaldan tartib bo\u2018yicha Yangi Moskvadagi \u201cMVD\u201d qabuliga yozilgan suhbatdoshimiz ham shunday hujjat bilan yuzlashganini aytadi. – Men RVP bilan yuraman. RVP bo\u2018yicha yillik daromad haqidagi bildirishnomani topshirish uchun borganimda Ichki ishlar vazirligining migratsiya bo\u2018limida shu hujjatni berishdi. Hammaga berishayapti, deydi Migrant.uz vakili bilan suhbatda Muxlis F. Moskva shahri yoki Moskva viloyatida patent rasmiylashtirishni istovchilar Saxarovo qishlog\u2018idagi migratsiya markaziga murojaat qiladi. Migratsiya markazining hovlisida ham harbiy forma kiygan ko\u2018ngillilar shartnoma imzolash targ\u2018ibotini olib borayotgani ma\u2019lum bo\u2018ldi. – Patent rasmiylashtirishga kelganingizda, ko\u2018chada, ya\u2019ni kirish hovlisida harbiy kiyimda ko\u2018ngillilar yuribdi. Hech kimni majburlashayotgani yo\u2018q. Lekin qiziqqanlarga harbiy shartnoma va xizmat haqida gapirib berishayapti. Qo\u2018llarida hujjatlar turibdi. O\u2018sha hujjatlarni ko\u2018rsatib, muloqotga kirishishmoqda. Eshitishga tayyor bo\u2018lganlarga harbiy xizmatga yollanish haqida gapirib berishayapti, deydi vaziyatni o\u2018z ko\u2018zlari bilan ko\u2018rgan suhbatdoshimiz Elyorbek. Moskvadan boshqa shaharlarda ham migrantlar patent rasmiylashtirishga borganda targ\u2018ibotga uchrayotganini tasdiqladi. Qolaversa, migrasion qayd (registratsiya)ni uzaytirish uchun borganda ham muhojirlar targ\u2018ibot varag\u2018iga imzo qo\u2018yishga majburlanayotganini aytadi. – Men Ulyanovskdaman. Uy egasi bilan registratsiyani uzaytirishga borgan edik. O\u2018sha yerda shu qog\u2018ozga qo\u2018l qo\u2018ydirdi. Tushuntirib ham o\u2018tirgani yo\u2018q, deydi Migrant.uz\u2019ning yana bir suhbatdoshi ismini oshkor qilmaslik sharti bilan. Muhojirlar nafaqat tekshiruv yoki hujjatlarni rasmiylashtirish uchun borganida, balki tergov yoki surishtiruv vaqtida ham shunday hujjatga imzo qo\u2018ymoqda. – Mening akam Tataristonda urishib, hozir bezorilik bo\u2018yicha ayb qo\u2018yilmoqda. Akamga politsiyaga borganda ham, tergovchi bilan gaplashganda ham ikki martadan qayta-qayta shu […]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":27986,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[64,67,3,246],"tags":[3129,3083,2854,662,296,100,623],"class_list":["post-27985","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-category-newsworld","category-category-newsrus","category-news","category-novosti","tag-chaqiruv","tag-chaqiruv-qogozi","tag-cvo-ukraina-russia-urush-voyna-mobilizatsiya-migrantuzb","tag-xabarlar","tag-migrant","tag-rossiya","tag-urush"],"acf":[],"yoast_head":"\n
\nMuhojirlar nafaqat tekshiruv yoki hujjatlarni rasmiylashtirish uchun borganida, balki tergov yoki surishtiruv vaqtida ham shunday hujjatga imzo qo\u2018ymoqda.<\/p>\n
\nAgar sizning ham bo\u2018lishishni istagan voqeangiz bo\u2018lsa tahririyatimizning telegramdagi @migrantxabar akkauntiga yozishingiz mumkin.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"