Muhojirlik murakkab taqdir. Vatandan, ota-onasi, bola-chaqasidan uzoqda ishlash, yashash, degani. Ularning boshida mingta tashvish, mingta g\u2018ami bor. \u201cBirim ikki bo\u2018lsin\u201d, deb turli yoshda vatanni tashlab, xorijga ishga ketganlarning ko\u2018zi kulsa-da, qalbi kulmaydi. Jismoniy og\u2018irqlarni-ku, davolasa bo\u2018ladi, ammo qalb og\u2018rig\u2018ini tuzatish qiyin.<\/p>\n
Muhojirlar qalbini og\u2018ritadigan mavzu \u2013 bu ularning \u201csog\u2018in sigir\u201ddek ko\u2018rilishi. Do\u2018stu tanishlarning xorijda \u201cpulni yerdan supurib oladi\u201d, deb o\u2018ylashlari haqida bilamiz. Ayniqsa, siz Koreya, Yevropa yoki Amerikada ishlasangiz, \u201cpul ishlab chiqaradigan mashina\u201d deb o\u2018ylashadi.
\nAyni paytda Yaponiyada yashaydigan o\u2018zbekistonlik olim Bahodir Iskandarov shu mavzu haqida post qoldirdi. Unda Yaponiyadagi o\u2018zbek qizining iztirobi bayon qilingan.<\/p>\n
\u201cBugun bir qiz \u201cAka, kvarplataga pulim yetmay qoldi. Yordam qilib tura olmaysizmi?\u201d, deb yozib qoldi. U qiz Yaponiyaga kelganida 20 yosh edi. Hozir 30 ga yaqinlashib qoldi. O\u2018qidi, ishlayapti. Kvartirasiga puli yo\u2018q. Nimaga? Nafsi o\u2018pqon, \u201cxarobadan chiqqan millioner\u201d onasi sababli. O\u2018sha ayolni yeyishga noni ham yo\u2018q edi. Shu qiz bechora ham o\u2018qib ham ishlab, uylarini remont qildirdi. Oilasidagilarga mashina olib berdi. O\u2018zidan oldin singillari erga tegib ketdi. O\u2018zi haliyam turmushga chiqmagan. Singillariga eng zo\u2018r sarpolarni majburlab qildiribdi. Eng yomoni, hozirgi oddiy mashina uydagilariga yoqmay qolibdi. \u201cMalibu\u201d olarmish. Mana shu yergacha chidadi bechora qiz. O\u2018kirib yig\u2018lab yubordi. «Men-chi? Men qachon turmush quraman? Nimaga ularni yallo qilib yurishiga men xor bo\u2018lishim kerak»\u201d, dedi. Rosa yuragim ezildi…\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n Birinchi abzasning o\u2018zidan umumiy kartina va qizning iztirobini tushunish mumkin. Bunday holat boshqa barcha muhojirlarga tanish va boshidan o\u2018tkazadi.<\/p>\n Muallif maqolasida \u201cKeladigan yoshlarimizning deyarli hammasining bo\u2018ynida yuk. Yemasa-emaydi, lekin u yoqdagilarni o\u2018ylaydi. \u201cEndi, Toshkentdan uy olishimiz kerak, qizim\u201d, deb qolishadi. Toshkentdan uymas, u to\u2018yib ovqatlanishi kerak, o\u2018qishi kerak, ey baraka topgurlar! Namuncha bosim qilasizlar?<\/p>\n O\u2018zbekning bolasi siz bosim qilmasangiz ham aka-ukasi, ota-onasini o\u2018ylaydi. Faqat vaqt bering, oyoqqa turib olsin, o\u2018zini eplab olsin, keyin o\u2018zi yordam beradi hammasiga.<\/p>\n Bizning millatdan boshqa millatda ko\u2018rmadim shunaqa nafsi hakalak otganlarni. Nepal, Hindiston, Vetnamdagilar bizdan qashshoq yashashadi. Ammo, farzandlarini \u201cYaxshi o\u2018qi\u201d deb jo\u2018natishadi. Kelajakda katta-katta natijalarga erishishayapti. Biznikilar bo\u2018lsa, bechoralar shunchaki o\u2018zini qurbon qilishadi. Boshqa farzandlaringiz uchun, to\u2018y-hashamingiz uchun, mahallada tilingiz bir qarich bo\u2018lishi uchun uni shunchaki qurbon qilib qo\u2018yaverasizmi?\u201d, deb alamli savol qo\u2018yadi.<\/p>\n Shu o\u2018rinda savol tug\u2018iladi: Nega muhojirlarni tanishlari va yaqinlari \u201cpul topish mashinasi\u201d kabi ko\u2018radi? Buning bir necha sabablari bor:<\/strong><\/p>\n 1. Iqtisodiy sharoitlar: Muhojirlikka chiqqan odamlar ko\u2018pincha moliyaviy qiyinchilikka duch kelgan oilalardan bo\u2018ladi. Ularning yaqinlari muhojirlik orqali ko\u2018proq daromad topishga umid qilishadi, shuning uchun muhojirni moliyaviy qo\u2018llab-quvvatlovchi asosiy manba sifatida ko\u2018rishadi.<\/p>\n 2. Tarixiy stereotiplar: Ko\u2018p joylarda muhojirlikka yengil pul topish yo\u2018li sifatida qarashadi. Bu yerda muhojir inson o\u2018z hayotida katta qiyinchiliklarga duch kelganini o\u2018ylash o\u2018rniga, uning faqat pul topuvchi sifatida ko\u2018rsatish tendensiyasi yuzaga keladi.<\/p>\n 3. Psixologik jihatlar: Ayrim hollarda oila a\u2019zolari muhojir insonning qiyinchiliklarini tushunmay, uning hayotini faqat moliyaviy jihatdan baholashadi. Ular muhojirning o\u2018zga mamlakatda qanday majburiyat va mashaqqatlarga duch kelishini sezishmaydi, shuning uchun uning faqat pul yuborishi haqida o\u2018ylashadi. Bu omillar jamiyatda muhojirlarni faqat pul topuvchi manba sifatida qabul qilishga sabab bo\u2018ladi. Avvalo, haqiqat va sog\u2018lom tushunchalarni tarqatish. Ya\u2019ni migrantlarning o\u2018zlari ham muhojirlikdagi hayotning murakkab tomonlarini va ular duch keladigan muammolarni ochiq-oydin muhokama qilishi kerak.<\/strong><\/p>\n Musofirchilikning qiyinchilik va muammolarini berkitmay, boricha, yaqinlariga va do\u2018stlariga tushuntirish orqali vaziyatni yaxshiroq anglashga yordam berish muhim. Chunki muhojirlar hatto shaxsiy profillariga qo\u2018yadigan rasmlar ham, e\u2019tibor berib qaralsa, faqat hashamat, madaniy xordiq paytlarida tushirilgan suratlardan iborat. Bu tabiiyki, uni taniydigan odamlar xayolida hashamatli hayot taassurotini beradi.<\/p>\n Shuningdek, yaqinlar bilan shaxsiy maqsadlar, orzular va rejalar haqida suhbatlashish kerak. Bu yaqinlarga ularning hayotida faqat moliyaviy jihat emas, balki shaxsiy rivojlanish va ta\u2019lim masalalari ham muhim ekanligini ko\u2018rsatadi.<\/p>\n Qolaversa, migratsiya bilan bog\u2018liq bloglar yoki biz kabi jurnalistlar ham ularni bilimli, mehnatkash, yangi tajribalarga ega shaxs sifatida ko\u2018rsatishimiz kerak bo\u2018ladi. Ular mehnat qilib topgan mablag\u2018dan tashqari ham ijtimoiy, madaniy va shaxsiy yutuqlarga ega ekanligini ko\u2018rsatuvchi maqolalar yoki lavhalar orqali keng ommaga tanishtirish muhim.<\/p>\n Yutuqlar va ko\u2018nikmalarga e\u2019tibor berish: Ya\u2019ni muhojirlar faqat ishlayotgan sohada emas, balki madaniy, til o\u2018rganish, jamoat ishlarida faol ishtirok etish orqali ham boyishadi. Ular o\u2018zlari bilan yangi bilim va ko\u2018nikmalarni uylariga olib kelishlari mumkin, va buni yaqinlariga yetkazish orqali ularning qadrini oshirishlari mumkin.<\/p>\n Jamiyatdagi roliga e\u2019tibor qaratish: Bu muhojirlarning mahalliy jamiyatda, aytaylik yashaydigan qishlog\u2018i, mahallasida o\u2018zini qanday tutishi va ijtimoiy hayotdagi ishtiroki ham muhim. Ular o\u2018zlari yashaydigan joydagi ishlarda faol ishtirok etsa, buni o\u2018z vatandoshlari bilan bo\u2018lishish orqali ularning nafaqat pul, balki ijtimoiy o\u2018ringa ega ekanligini ko\u2018rsatishi mumkin.<\/p>\n Aytilgan shu va shu kabi o\u2018ziga xos jihatlarga e\u2019tibor qaratilsa, umid qilamizki, chetda mehnat qilayotgan yoki o\u2018qib-ishlayotgan insonlarga nisbatan sog\u2018lom munosabat shakllanadi.<\/p>\n Bugun siz bilan muhojirlarni qiynovchi, ammo ko\u2018p ham yoritilmaydigan nozik mavzuni muhokama qildik. Bu boradagi fikr-mulohazalaringiz, takliflaringizni izohlarda, albatta, qoldiring! Biz barcha fikrlaringizni o\u2018qib chiqamiz.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Muhojirlik murakkab taqdir. Vatandan, ota-onasi, bola-chaqasidan uzoqda ishlash, yashash, degani. Ularning boshida mingta tashvish, mingta g\u2018ami bor. \u201cBirim ikki bo\u2018lsin\u201d, deb turli yoshda vatanni tashlab, xorijga ishga ketganlarning ko\u2018zi kulsa-da, qalbi kulmaydi. Jismoniy og\u2018irqlarni-ku, davolasa bo\u2018ladi, ammo qalb og\u2018rig\u2018ini tuzatish qiyin. Muhojirlar qalbini og\u2018ritadigan mavzu \u2013 bu ularning \u201csog\u2018in sigir\u201ddek ko\u2018rilishi. Do\u2018stu tanishlarning xorijda \u201cpulni yerdan supurib oladi\u201d, deb o\u2018ylashlari haqida bilamiz. Ayniqsa, siz Koreya, Yevropa yoki Amerikada ishlasangiz, \u201cpul ishlab chiqaradigan mashina\u201d deb o\u2018ylashadi. Ayni paytda Yaponiyada yashaydigan o\u2018zbekistonlik olim Bahodir Iskandarov shu mavzu haqida post qoldirdi. Unda Yaponiyadagi o\u2018zbek qizining iztirobi bayon qilingan. \u201cBugun bir qiz \u201cAka, kvarplataga pulim yetmay qoldi. Yordam qilib tura olmaysizmi?\u201d, deb yozib qoldi. U qiz Yaponiyaga kelganida 20 yosh edi. Hozir 30 ga yaqinlashib qoldi. O\u2018qidi, ishlayapti. Kvartirasiga puli yo\u2018q. Nimaga? Nafsi o\u2018pqon, \u201cxarobadan chiqqan millioner\u201d onasi sababli. O\u2018sha ayolni yeyishga noni ham yo\u2018q edi. Shu qiz bechora ham o\u2018qib ham ishlab, uylarini remont qildirdi. Oilasidagilarga mashina olib berdi. O\u2018zidan oldin singillari erga tegib ketdi. O\u2018zi haliyam turmushga chiqmagan. Singillariga eng zo\u2018r sarpolarni majburlab qildiribdi. Eng yomoni, hozirgi oddiy mashina uydagilariga yoqmay qolibdi. \u201cMalibu\u201d olarmish. Mana shu yergacha chidadi bechora qiz. O\u2018kirib yig\u2018lab yubordi. «Men-chi? Men qachon turmush quraman? Nimaga ularni yallo qilib yurishiga men xor bo\u2018lishim kerak»\u201d, dedi. Rosa yuragim ezildi…\u201d Birinchi abzasning o\u2018zidan umumiy kartina va qizning iztirobini tushunish mumkin. Bunday holat boshqa barcha muhojirlarga tanish va boshidan o\u2018tkazadi. Muallif maqolasida \u201cKeladigan yoshlarimizning deyarli hammasining bo\u2018ynida yuk. Yemasa-emaydi, lekin u yoqdagilarni o\u2018ylaydi. \u201cEndi, Toshkentdan uy olishimiz kerak, qizim\u201d, deb qolishadi. Toshkentdan uymas, u to\u2018yib ovqatlanishi kerak, o\u2018qishi kerak, ey baraka topgurlar! Namuncha bosim qilasizlar? O\u2018zbekning bolasi siz bosim qilmasangiz ham aka-ukasi, ota-onasini o\u2018ylaydi. Faqat vaqt bering, oyoqqa turib olsin, o\u2018zini eplab olsin, keyin o\u2018zi yordam beradi hammasiga. Bizning millatdan boshqa millatda ko\u2018rmadim shunaqa nafsi hakalak otganlarni. Nepal, Hindiston, Vetnamdagilar bizdan qashshoq yashashadi. Ammo, farzandlarini \u201cYaxshi o\u2018qi\u201d deb jo\u2018natishadi. Kelajakda katta-katta natijalarga erishishayapti. Biznikilar bo\u2018lsa, bechoralar shunchaki o\u2018zini qurbon qilishadi. Boshqa farzandlaringiz uchun, to\u2018y-hashamingiz uchun, mahallada tilingiz bir qarich bo\u2018lishi uchun uni shunchaki qurbon qilib qo\u2018yaverasizmi?\u201d, deb alamli savol qo\u2018yadi. Shu o\u2018rinda savol tug\u2018iladi: Nega muhojirlarni tanishlari va yaqinlari \u201cpul topish mashinasi\u201d kabi ko\u2018radi? Buning bir necha sabablari bor: 1. Iqtisodiy sharoitlar: Muhojirlikka chiqqan odamlar ko\u2018pincha moliyaviy qiyinchilikka duch kelgan oilalardan bo\u2018ladi. Ularning yaqinlari muhojirlik orqali ko\u2018proq daromad topishga umid qilishadi, shuning uchun muhojirni moliyaviy qo\u2018llab-quvvatlovchi asosiy manba sifatida ko\u2018rishadi. 2. Tarixiy stereotiplar: Ko\u2018p joylarda muhojirlikka yengil pul topish yo\u2018li sifatida qarashadi. Bu yerda muhojir inson o\u2018z hayotida katta qiyinchiliklarga duch kelganini o\u2018ylash o\u2018rniga, uning faqat pul topuvchi sifatida ko\u2018rsatish tendensiyasi yuzaga keladi. 3. Psixologik jihatlar: Ayrim hollarda oila a\u2019zolari muhojir insonning qiyinchiliklarini tushunmay, uning hayotini faqat moliyaviy jihatdan baholashadi. Ular muhojirning o\u2018zga mamlakatda qanday majburiyat va mashaqqatlarga duch kelishini sezishmaydi, shuning uchun uning faqat pul yuborishi haqida o\u2018ylashadi. Bu omillar jamiyatda muhojirlarni faqat pul topuvchi manba sifatida qabul qilishga sabab bo\u2018ladi. Yuqoridagi sabablardan kelib chiqib, bu stereotiplarni sindirish kerak bo\u2018ladi. Bunda barchaning ishtiroki muhim. Ya\u2019ni muhojirlarning o\u2018zi, blogerlar va biz kabi jurnalistlar muhojirlarga faqat pul topish manbai sifatida qarash tendensiyasini o\u2018zgartirishi […]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":28987,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[66,3,246],"tags":[719,926,195],"class_list":["post-28986","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-category-newsuzb","category-news","category-novosti","tag-muhojir","tag-pulyuborish","tag-uzbekiston"],"acf":[],"yoast_head":"\n
\nYuqoridagi sabablardan kelib chiqib, bu stereotiplarni sindirish kerak bo\u2018ladi. Bunda barchaning ishtiroki muhim. Ya\u2019ni muhojirlarning o\u2018zi, blogerlar va biz kabi jurnalistlar muhojirlarga faqat pul topish manbai sifatida qarash tendensiyasini o\u2018zgartirishi kerak.<\/p>\n