Dehqon egatidek taram-taram qirlar ufqqa qadar bir-biriga ulanib ketgan. Adirning nishabliklari uzra yakkam-dukkam loy suvoqli past-baland uylar qad rostlagan. Qum shag\u2018al aralash bo\u2018z tuproq aro bo\u2018tako\u2018z, jingak va karrak kabi qurib qovjiragan o\u2018simliklar, ahyon-ahyonda esuvchi jin shamol maqomiga hamohang chayqalib qo\u2018yadi. Qorning sovug\u2018ini yodga soluvchi izg\u2018irin, qishloq bolalariga cho\u2018t emas
\nIkki qirning qiya tomoniga guvaladek keladigan juft toshlarni darvoza qilib belgilagan bolalar, chala shishirilgan, rangi-quti o\u2018chib, pittig\u2018i chiqib ketgan koptokni tepish bilan ovora.<\/p>\n
Simillagan sovuq tanasidan o\u2018tganidan bexabar, dam-badam burnini torta-torta chopib yurishibdi. G\u2018ozlar galasidek g\u2018ala-g\u2018ovur shovqinsib o\u2018ynayotgan bolalar ilkis jimib qolishadi. Nishablikka tepilgan to\u2018p o\u2018z holicha iziga qaytib shundoqqina bolalar oyog\u2018i orasidan yumalab ketdi.<\/p>\n
Osmonga nigohi qadalgan Nortoyning ko\u2018zlari halqa-halqa yoshga do\u2018ndi. Lojuvard kenglik ichra o\u2018zidan oppoq iz qoldirib samolyot uchib bormoqda. Bolalar ichida kimdir chuqur-chuqur xo\u2018rsinar, kimdir og\u2018ir so\u2018lish olardi. Eski, kiyilaverib yaltirab yag\u2018iri chiqib ketgan kurtkasining zamogini goh tepaga, goh pastga tushirib ermaklayotgan o\u2018n yoshlar atrofidagi jingalak sochli, tim qora teran ko\u2018zli, o\u2018rta bo\u2018yli jikkakkina Nortoy tengqurlariga zimdan ko\u2018z tashladi.<\/p>\n
Shu payt adir manglayida, qoshi-ko\u2018zi pilikdek, bitta qilib o\u2018rilgan kashtanrang sochlari ipak ro\u2018moli ostidan chiqib beli uzra nag\u2018malanib turgan qiz ko\u2018rinadi. Yuvilaverib, ohori to\u2018kilgan qirmiz gulli ko\u2018ylagi ustidan, ilib olgan yengsiz, astari uvada nimtasining yirtiq-yamoq joylarini kaftlari bilan berkitgan ko\u2018yi atrofga alanglaydi. Kaftini peshonasiga tirkab maydon o\u2018rtasida uymalashib turgan bolalar tomon ovoz beradi.<\/p>\n
\u2013 Nortoyu-uv! Hoy Nortoy!<\/em><\/p>\n Nortoy ko\u2018zlarini pirpiratib, yutinib olgach, baland ovozda chaqiriqqa javob qaytaradi.<\/strong><\/p>\n \u2013 Ho-ov?<\/em> Bolakay qir betida to\u2018ydagi sochmadek sochilib, joyma-joy o\u2018tlab yurgan qo\u2018y-echkilari sari odimladi. Zum o\u2018tmay qo\u2018y-echkilarini oldiga solib, do\u2018nglik ustida poylab turgan opasi yoniga keladi. Mehrinoz uni jilmaygancha qarshilar ekan: \u2013 Opa… tirik yetim, degani nima?<\/em><\/p>\n Qiz Nortoyning og\u2018zidan chiqqan bu so\u2018zdan so\u2018ng, go\u2018yo tosh qotgan tog\u2018lardek serrayib, holsiz turib qoladi. Bu so\u2018z beixtiyor qizni xotiralar komiga sudrab ketadi.<\/p>\n * * *<\/p>\n Mehrinoz tunda uyg\u2018onib, tepasida yig\u2018lab o\u2018tirgan onasiga ko\u2018zi tushdi. Tushimi, o\u2018ngimi anglolmay biroz dovdirab, ko\u2018zini barmog\u2018i bilan ishqalagan kuyi onasidan so\u2018radi.<\/p>\n \u2013 Ena, nima bo\u2018ldi?!<\/em><\/p>\n Yig\u2018idan o\u2018pkasini bosolmay Nursuluv tutilib-tutilib javob qaytardi.<\/p>\n \u2013 O\u2018zim…o\u2018zim qizim. Bezovta bo\u2018lma, uxlay qol.<\/em><\/p>\n Mehrinoz yostiqqa bosh qo\u2018ygach ham onasi piqillab yig\u2018lashdan to\u2018xtamaganini eshitib hayronlari sarson bo\u2018lib yotdi. Azbaroyi uyqu zo\u2018rlik qilib, yana ko\u2018zi ilinganida onasining beozor turtkilashidan erinibgina ko\u2018zini ochdi. Uxladimi, yo\u2018qmi bilmay qoldi. Shuurida ko\u2018zlarini bir yumib ochgandek bo\u2018ldi. Allaqachon fason bo\u2018lib olgan ayol xuddi muhim sirni yashirgandek, ko\u2018rsatkich barmog\u2018ini lablariga bosib, uni o\u2018ziga imladi.<\/p>\n \u2013 Jim, ukalaring uyg\u2018onib ketmasin, \u2013 deya shivirlab uyqusi ochilmagan qizni ayvonga yetaklab chiqdi. Nima bo\u2018layotganini anglay olmagan Mehrinozni ikki kiftidan tutgancha ayol pichirladi.<\/em><\/p>\n \u2013 Mehrijon men Maskovga ketayapman, qizim!<\/em><\/p>\n Qiz hayrat aralash uyqusi o\u2018chib katta-katta ko\u2018zlari bilan onasiga tikildi.<\/strong><\/p>\n \u2013 Qanday qilib… bu nima deganingiz ena?<\/em><\/p>\n Ayol yig\u2018idan qizargan ko\u2018zlaridagi yoshni yengi bilan arta-arta, so\u2018niq bir ovozda javob berdi.<\/p>\n \u2013 Otang menga ish tovubdi.<\/em><\/p>\n Qiz yum-yum yig\u2018lab, onasining qadoq qo\u2018llarini tutdi.<\/p>\n \u2013 Biz-chi ena?<\/em><\/p>\n Ayol, iztirobini ko\u2018rsatmaslik uchun o\u2018zini zo\u2018rma-zo\u2018raki tutib, qizining peshonasiga tushgan sochlarini barmog\u2018i bilan tarab, yasama jilmayib javob qildi:<\/p>\n \u2013 Senga nima qipti ona qizim, kap-katta qizsan-ku! Seni yoshingda men nimalar qilmasdim?! O\u2018hho\u2018 butun ro\u2018zg\u2018orni bir o\u2018zim eplaganman. Katenanglar bu yoshida erga tekkan. Seni qara-yu, Mehri…<\/em> \u2013 Seniyam bo\u2018ying yetib qoldi qizim, erta-indin to\u2018y qilishimiz kerak. Innaykeyin uyimizni ahvoliga qara? Qattiqroq shamol tursa ag\u2018nab ketadiganday. Qishin bo\u2018yi chakillab suv oqadi, sag\u2018ana. O\u2018zing o\u2018yla, na molimiz, na holimiz bor. Sal yeg\u2018insak, sal oyoqqa tursak bo\u2018ldi. <\/em><\/p>\n Keyin men shu yerdan qimillamayman. Sen ozgina chida, hali \u201cena\u201d deyishga ham ulgurmaysan…<\/p>\n \u2013 Axir ena…<\/em> \u2013 Enajon, bormang shu Maskovga, biz sizsiz qanday tirilik qilamiz?..<\/em> Nursuluv qizining gapini bo\u2018lib, gapirar edi-yu, ko\u2018zlaridan shashqator yoshi tinay demasdi.<\/p>\n \u2013 Ukalaring uyg\u2018onmay ketishim kerak, bo\u2018lmasa qiyomat qiladi.<\/em><\/p>\n Nursuluv safar oldidan Mehrinozning peshonasidan o\u2018pib, yo\u2018lxaltasini ortmoqlab, bir necha qadam tashladi. So\u2018ng, yuklarini yerga tashlab, otilib qizini qattiq bag\u2018riga bosdi. Yuzi-ko\u2018zidan to\u2018yib-to\u2018yib o\u2018pdi. Keyin alam, achchiq aralash zarda bilan ortiga qayrilib, yelkalari silkina-silkina uyidan uzoqlashdi. Nursuluv ketib borar, ortiga qaramasdi. Mehrinoz onasining to qorasi ko\u2018zdan yo\u2018qolguncha umidvor tikilib turdi. U Nursuluvning bunday osongina ketishiga ishonmasdi. Hozir yana ortiga o\u2018griladi-yu, \u201cbas, hech qayerga ketmayman, ordona qolsin Maskovi\u201d deyishini kutardi.<\/p>\n Ammo uning qorasi soy yoqalab borib, avval gardishdek, so\u2018ngra nuqtadek bo\u2018lib, ko\u2018zdan g\u2018oyib bo\u2018ldi. Mehri onasini olib ketgan yo\u2018ldan nigohlarini uzolmay hissiz va ifodasiz muk tushib qoldi. Qo\u2018llarini oldinga cho\u2018zib, bor kuchi bilan \u201cEna\u201d, deya hayqirdi. Ammo bu hayqiriq qiz kabi holsiz va sassiz ediki, uni o\u2018zidan boshqa hech kim eshitmadi. Shu alfozda qancha turdi yodida yo\u2018q. Nortoyning \u201copa-opa\u201d deb, turtkilashidan o\u2018ziga keldi.<\/p>\n O\u2018choqqa o\u2018t qalab ilitmani ukalariga yedirdi.<\/p>\n Maktabga ketish oldidan Madinani qo\u2018ltiqlab Nozima yangasini eshigini qoqdi. Uyquli ko\u2018zlari bilan eshik ochgan ayol xushlamaygina, irkanib hali uch yoshga ham to\u2018lmagan go\u2018dakni qo\u2018liga oldi.<\/p>\n \u2013 Darsing tugashi bilan tezgina qayt! Singlingni po\u2018pilashdanam boshqa ishim ko\u2018p, \u2013 dedi zarda aralash.<\/em><\/p>\n Darslar sob bo\u2018lishi bilan Mehrinoz birinchi sinfga qadam qo\u2018ygan Nortoyni tortqilab yangasining uyiga chopdi. Ensasini qotirgancha qarshilagan Nozima, ishtonchasini ho\u2018llab qo\u2018ygan Madinani siltab-siltab, burnini jiyirgancha tuproqqa o\u2018tqazib qo\u2018ydi. So\u2018ngra, o\u2018zining Madinadan kichik bolasini qo\u2018liga olib zarda bilan irg\u2018ishlar ekan, singlisiga qo\u2018l cho\u2018zib borayotgan Mehrinozga iddao bilan to\u2018ng\u2018illadi.<\/p>\n \u2013 Oshiqma, bor ustingdi almashtirib kel! Singlingni deb, qancha ishim qolib ketdi. Avval hovlini supur, kosa-tovoqqa qara. Tovuqlarga don sepib, mollarni ostini kura.<\/em><\/p>\n Yangasidan bunday muomala ko\u2018rmagan Mehrinoz bir muddat parishon turib qoldi. Nozima quyushqondan chiqib, chakka tomirlari bo\u2018rtgan kuyi big\u2018illab baqirib berdi.<\/p>\n \u2013 Meni maynamga chiqma, bor yo\u2018qol! Ishni qil! Hali ovqatam qilishing kerak!<\/em><\/p>\n Mehrining ko\u2018ksida eshilgan bir og\u2018riq turdi. Bu og\u2018riq ko\u2018zlariga-da qalqib chiqib, \u201co\u2018lay senga, o\u2018lay senga\u201d, deya girgitton bo\u2018ladigan yangasiga tikilib qoldi…<\/p>\n \u2013 Eshitmadingmi?<\/em><\/p>\n Mehrinoz o\u2018pkasi to\u2018lib uylari tomon chopib ketdi. Ortidan Nozima yangasining shang\u2018illagan ovozi eshitildi.<\/p>\n \u2013 Bir oyog\u2018ing borsin, bir oyog\u2018ing qaytsin, tushundingmi?!<\/em><\/p>\n [1] Qushlarning hali pat chiqarmagan bolasi.<\/strong> Mehrinoz shu kundan boshlab, ikki ro\u2018zg\u2018or ishini yelkasiga oldi. Jikkakkina jussasi bilan ovqat qilishni, yer chopib, mol qarashni, kir yuvib dazmol urishni va yana sabr-toqat bilan bola boqishni o\u2018rgandi.Esini tanib-tanimagan Nortoy ham dastyorlik qila boshladi.<\/p>\n * * *<\/p>\n \u2013 Hoy, meni eshitayapsizmi opa? Tirik yetim nima degani, \u2013 Mehrinozni bilagidan turtdi Nortoy.<\/em> Bir muddat o\u2018ychan ko\u2018rinishda gap-so\u2018zsiz qiyalikdan pastlay boshlashdi. Nortoy aytsammi yoki yo\u2018qmi, deya birpas kalovlanib turdi-da so\u2018ngra, opasini yana so\u2018roqqa tutdi.<\/p>\n \u2013 Opa, biz yomonmizmi?<\/em> Ular tepalik ortiga alvonmonand botayotgan quyoshga sas-sadosiz termilgancha, bir muddat jim bo\u2018lib qolishadi.<\/strong><\/p>\n \u2013 Opa…<\/em> Mehrinozning ko\u2018zlariga yana iztirob qalqidi. Alam aralash kulimsirab, yolg\u2018ondakam gina bilan Nortoyning yuzlaridan chimchilab qo\u2018ydi. Tunda chaqmoq chaqib, momaqaldiroq gumburladi. Nortoy uyqu aralash cho\u2018chib alahsiradi.<\/p>\n \u2013 Qo\u2018rqib ketayapman, ena qayerdasiz? Otamga ayting, meni quchoqlab yotsin!<\/em><\/p>\n Mehrinoz tizzasi bilan yurib borib, ukasini bag\u2018riga tortdi. Sochlarini ohista-ohista silab shivirladi.<\/p>\n \u2013 Qo\u2018rqma bolam men shu yerdaman, enang aylansin sendan!<\/em> Mehrinoz nima deyishini bilolmay ukasini yana-da qattiqroq bag\u2018riga bosdi. Nortoy uning javobini kutib o\u2018tirmay o\u2018zidan nari itardi.<\/p>\n \u2013 Keting, siz enammassiz!<\/em> Mehrinoz o\u2018ksik bir ohangda \u201cxo\u2018p\u201d deya pichirlab o\u2018z o\u2018rniga borib yotdi. Uning nazdida momaqaldiroq ovozi tobora kuchayib borayotgandek tuyuldi. Nortoy ko\u2018rpasiga butkul burkanib oldi. Ammo, chaqmoq zim-ziyo tun mehvarini har yoritganda, Nortoyning ko\u2018rpa ichida dag\u2018-dag\u2018 qaltirayotgani yaqqol ko\u2018rinib turardi. Mehrinoz tag\u2018in chidamadi. Tag\u2018in ukasini ko\u2018rpasi ustidan quchib yotdi. Nortoy qaysarlik qilib bir necha bor, opasining qo\u2018llarini siltab tashlab uning quchog\u2018idan yulqinib chiqishga urinib ko\u2018rdi. Biroq har daf\u2019a Mehrinoz uni battar quchib olaverdi. Nortoyning yelkalari silkindi, badani titradi, so\u2018ng tinchlanib uxlab qoldi. \u2013 Ena…enam qani? Enamga boraman, \u2013 erovlardi Nortoy.<\/p>\n Bu og\u2018riq, bu nola uni xuddi tok urgandek titratib, yuragining eng tubiga qadar kirib bordi. Lop etib xotiralar jonlandi.<\/p>\n * * *<\/p>\n Har galgidek maktabdan so\u2018ng, Mehrinoz yangasining uyiga kirdi. Hovliga oyoq oshirar oshirmas chuchuk tillari bilan chuldirab, piq-piq yig\u2018lagancha Madina qarshi oldi.<\/p>\n \u2013 Enamga boyaman?!<\/em> \u2013 Jo\u2018jalarni quvlayman deb, yiqilib tushibdi. Qo\u2018li singanga o\u2018xshaydi. Bog\u2018lab qo\u2018ydim, \u2013 deya izoh berdi Nozima uy zinapoyasida beliga qo\u2018lini tirkab, xotirjam qosh chimirgancha.<\/em> Madina qo\u2018rqa-pisa ko\u2018rsatkich barmog\u2018i bilan Nozimaga ishora qildi.<\/p>\n \u2013 Men senga nima devdim, \u2013 deb yer tepinib, dag\u2018dag\u2018a qildi, Nozima Madinaga o\u2018qrayib. Madina qo\u2018rqib, opasining ortiga bekindi.<\/em> deb bor yo\u2018g\u2018i yuz do\u2018llar jo\u2018natishdi. Shuyam pul bo\u2018ptimi, ko\u2018chada farroshlik qilsam ham bundan ko\u2018proq topaman. Yoqmasa ana o\u2018zing qara, bu jinqarchangga! Hammang jonimga tegding o\u2018zi.<\/p>\n \u2013 Axir bunda nima ayb, yanga?<\/em> Mehrinoz noiloj mung bir qiyofada yana ishga sho\u2018ng\u2018ib ketdi. Ertasi kuni Madina betoqat g\u2018ingshiyverdi. Mehrinoz tong saharlab yangasidan yashirincha Madinani yelkasiga opichib qishloq adog\u2018i tomon yo\u2018lga tushdi. Qishloqning quyi kungay tarafida Muzaffar do\u2018xtirning uyi bor. Uning uyiga yolg\u2018izoyoq yo\u2018ldan kesib chiqsa bo\u2018ladi. Ammo bu tepalik yangasining uyidan yaqqol ko\u2018rinadi. Madina yo\u2018l ayrisida biroz kalovlanib turgach, tavakkal qilib yolg\u2018izoyoq yo\u2018lga burildi. Yo\u2018l bo\u2018yi, ishqilib yangam uyg\u2018onib qolmasmikin, degan hadik bilan alanglab ketdi. Yetib borgach, tinmay eshik qoqib chaqiraverdi.<\/p>\n \u2013 Voy, vovay, sekinroq, chiqayapman mana. Odamlar buncha besabr-a, \u2013 deya norozi kayfiyatda shoyi ro\u2018molini peshonasiga tang\u2018ib bog\u2018lab olgan ayol eshik ochdi.<\/em> Shuning uchun choshgoh mahalmi yo peshindami xabar ol!<\/strong><\/p>\n \u2013 Jon Momojon, shu singlimga rahmingiz kesin, bir amallab uyg\u2018otib chiqing, iltimos!<\/em> Ayol yo\u2018l-yo\u2018lakay og\u2018ilxona biqinidagi paqirni tunning sovug\u2018i cho\u2018kkan xandaq suviga botirib olib ichkariga kirib ketdi. Sal turib ayolning \u201ctura qoling endi\u201d, deb javrashi, uning ortidan erkak kishining so\u2018kinishi eshitildi. So\u2018ngra sharillab to\u2018kilgan suv ovoziga hamohang \u201cvoy-voy\u201dlagan erkakning dodlagani quloqqa chalindi. Bir pas turib Muzaffar do\u2018xtir ko\u2018chaga yarim yalang\u2018och otilib chiqdi.<\/p>\n Ustiga kiyimini ilib, to\u2018ng\u2018illagancha boshini qashlay-qashlay hovli etagidagi taxta karavotga cho\u2018kdi, Muzaffar do\u2018xtir beri kelinglar degandek qo\u2018li bilan ishora qiladi. Shunga ilhaq turgan Mehrinoz bir lahzada pildirabgina do\u2018xtirning qarshisida paydo bo\u2018ldi. Muzaffar do\u2018xtir gezargancha qizga qarab tushuntirdi.<\/p>\n \u2013 Bu yer do\u2018xtirxonamas qizim, bu joyda bemor qabul qilishga haqqim yo\u2018q. No\u2018log yoki Sessga o\u2018xshagan biror tashkilot bilsa bormi, naqd terimga somon tiqishadi.<\/em> Muzaffar do\u2018xtir boshi tars yorilgudek bo\u2018lib inqillay-sinqillay qizchani singan bilagini ko\u2018zdan kechira boshladi. Dam-badam boshini sermab-sermab, ko\u2018zini jo\u2018laytirib ensasini qotirarkan, goh taajjub bilan \u201cHmm-hmm\u201d deb ma\u2019noli bir nuqtaga ko\u2018z tikib qolardi.<\/p>\n \u2013 Qachon bunday bo\u2018ldi?<\/em> Muzaffar do\u2018xtir chuqur xo\u2018rsinish bilan boshini changalladi:<\/strong><\/p>\n \u2013 Mayli… qo\u2018lini gipslab beraman. Besh kundan so\u2018ng olib kelasan, xo\u2018pmi?<\/em> Shundan so\u2018ng, Mehrinoz ro\u2018zg\u2018or tashvishlariga ko\u2018milib yana to\u2018rt kunni o\u2018tkazdi. Ammo Madina sira injiqligini qo\u2018ymadi. Mehrinoz nima qilishni-da, dardini kimga aytishni-da bilmasdi. Muzaffar do\u2018xtirnikiga olib bormoqchi ham bo\u2018ldi. Lekin, bir kun qoldi-ku, ertaga olib boraman degan xayol bilan o\u2018ziga taskin berdi. O\u2018sha kuni tun yarmidan og\u2018sada Madinaning chirillab yig\u2018lashi tinmadi. Uni qo\u2018liga olib, ovutishga tutinar ekan, singlisining tanasi o\u2018t bo\u2018lib yonayotganini his qildi. Yuragi hapqirib, yalang bosh, yalang oyoq yangasini uyiga yugurdi. Shosha-pisha hech narsani o\u2018ylab ham o\u2018tirmay to\u2018g\u2018ri yangasini uyiga bostirib kirdi. Ostona hatlagancha beixtiyor toshdek qotib qoldi.<\/p>\n Xira, miltillab turgan chiroq yorug\u2018ida yangasi allaqanday begona erkak quchog\u2018ida uxlab yotardi. Bu chirkin va naslikdan uning ko\u2018ngli ag\u2018darilib kela boshladi. Oyoq uchida tashqariga oshiqarkan, hovliga chiqar-chiqmas \u201cg\u2018orq\u201d etib, yegan ichganini qayd qilib tashladi. Aqlu xushi boshidan uchgan Mehrinoz, bu yerga nega kelganligini ham butkul esidan chiqarib, shalviragan kuyi ortiga qaytdi. \u2013 Ha, nima deysan, senlarni deb kechasi ham tinchlik yo\u2018q ekan-da!<\/em> U zarda bilan Mehrinozning yuziga eshigini yopib qo\u2018ydi. * * *<\/p>\n \u2013 Ena…Ena qayerdasiz? Enamga boraman, \u2013 takrorladi Nortoy og\u2018riqdan dag\u2018-dag\u2018 qaltirab.<\/em> Abdulla CHIMIRZAYEV<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dehqon egatidek taram-taram qirlar ufqqa qadar bir-biriga ulanib ketgan. Adirning nishabliklari uzra yakkam-dukkam loy suvoqli past-baland uylar qad rostlagan. Qum shag\u2018al aralash bo\u2018z tuproq aro bo\u2018tako\u2018z, jingak va karrak kabi qurib qovjiragan o\u2018simliklar, ahyon-ahyonda esuvchi jin shamol maqomiga hamohang chayqalib qo\u2018yadi. Qorning sovug\u2018ini yodga soluvchi izg\u2018irin, qishloq bolalariga cho\u2018t emas Ikki qirning qiya tomoniga guvaladek keladigan juft toshlarni darvoza qilib belgilagan bolalar, chala shishirilgan, rangi-quti o\u2018chib, pittig\u2018i chiqib ketgan koptokni tepish bilan ovora. Simillagan sovuq tanasidan o\u2018tganidan bexabar, dam-badam burnini torta-torta chopib yurishibdi. G\u2018ozlar galasidek g\u2018ala-g\u2018ovur shovqinsib o\u2018ynayotgan bolalar ilkis jimib qolishadi. Nishablikka tepilgan to\u2018p o\u2018z holicha iziga qaytib shundoqqina bolalar oyog\u2018i orasidan yumalab ketdi. Osmonga nigohi qadalgan Nortoyning ko\u2018zlari halqa-halqa yoshga do\u2018ndi. Lojuvard kenglik ichra o\u2018zidan oppoq iz qoldirib samolyot uchib bormoqda. Bolalar ichida kimdir chuqur-chuqur xo\u2018rsinar, kimdir og\u2018ir so\u2018lish olardi. Eski, kiyilaverib yaltirab yag\u2018iri chiqib ketgan kurtkasining zamogini goh tepaga, goh pastga tushirib ermaklayotgan o\u2018n yoshlar atrofidagi jingalak sochli, tim qora teran ko\u2018zli, o\u2018rta bo\u2018yli jikkakkina Nortoy tengqurlariga zimdan ko\u2018z tashladi. Shu payt adir manglayida, qoshi-ko\u2018zi pilikdek, bitta qilib o\u2018rilgan kashtanrang sochlari ipak ro\u2018moli ostidan chiqib beli uzra nag\u2018malanib turgan qiz ko\u2018rinadi. Yuvilaverib, ohori to\u2018kilgan qirmiz gulli ko\u2018ylagi ustidan, ilib olgan yengsiz, astari uvada nimtasining yirtiq-yamoq joylarini kaftlari bilan berkitgan ko\u2018yi atrofga alanglaydi. Kaftini peshonasiga tirkab maydon o\u2018rtasida uymalashib turgan bolalar tomon ovoz beradi. \u2013 Nortoyu-uv! Hoy Nortoy! Nortoy ko\u2018zlarini pirpiratib, yutinib olgach, baland ovozda chaqiriqqa javob qaytaradi. \u2013 Ho-ov? \u2013 Kech bo\u2018ldi. Qo\u2018y-echkilaringni haydab kemaysanma? \u2013 Xo\u2018p, hazir boraman! Bolakay qir betida to\u2018ydagi sochmadek sochilib, joyma-joy o\u2018tlab yurgan qo\u2018y-echkilari sari odimladi. Zum o\u2018tmay qo\u2018y-echkilarini oldiga solib, do\u2018nglik ustida poylab turgan opasi yoniga keladi. Mehrinoz uni jilmaygancha qarshilar ekan: \u2013 Keldingmi Toy, \u2013 deya sochlarini yengil siypalab qo\u2018ydi. Bunga javoban tasdiq ma\u2019nosida bosh irg\u2018agan Nortoy, indamaygina suruv ortidan ergashadi. Bir necha odim otgach, to\u2018satdan nimadir yodiga tushganday to\u2018xtab, ilkis ortiga qayrilib opasiga qaraydi: \u2013 Opa… tirik yetim, degani nima? Qiz Nortoyning og\u2018zidan chiqqan bu so\u2018zdan so\u2018ng, go\u2018yo tosh qotgan tog\u2018lardek serrayib, holsiz turib qoladi. Bu so\u2018z beixtiyor qizni xotiralar komiga sudrab ketadi. * * * Mehrinoz tunda uyg\u2018onib, tepasida yig\u2018lab o\u2018tirgan onasiga ko\u2018zi tushdi. Tushimi, o\u2018ngimi anglolmay biroz dovdirab, ko\u2018zini barmog\u2018i bilan ishqalagan kuyi onasidan so\u2018radi. \u2013 Ena, nima bo\u2018ldi?! Yig\u2018idan o\u2018pkasini bosolmay Nursuluv tutilib-tutilib javob qaytardi. \u2013 O\u2018zim…o\u2018zim qizim. Bezovta bo\u2018lma, uxlay qol. Mehrinoz yostiqqa bosh qo\u2018ygach ham onasi piqillab yig\u2018lashdan to\u2018xtamaganini eshitib hayronlari sarson bo\u2018lib yotdi. Azbaroyi uyqu zo\u2018rlik qilib, yana ko\u2018zi ilinganida onasining beozor turtkilashidan erinibgina ko\u2018zini ochdi. Uxladimi, yo\u2018qmi bilmay qoldi. Shuurida ko\u2018zlarini bir yumib ochgandek bo\u2018ldi. Allaqachon fason bo\u2018lib olgan ayol xuddi muhim sirni yashirgandek, ko\u2018rsatkich barmog\u2018ini lablariga bosib, uni o\u2018ziga imladi. \u2013 Jim, ukalaring uyg\u2018onib ketmasin, \u2013 deya shivirlab uyqusi ochilmagan qizni ayvonga yetaklab chiqdi. Nima bo\u2018layotganini anglay olmagan Mehrinozni ikki kiftidan tutgancha ayol pichirladi. \u2013 Mehrijon men Maskovga ketayapman, qizim! Qiz hayrat aralash uyqusi o\u2018chib katta-katta ko\u2018zlari bilan onasiga tikildi. \u2013 Qanday qilib… bu nima deganingiz ena? Ayol yig\u2018idan qizargan ko\u2018zlaridagi yoshni yengi bilan arta-arta, so\u2018niq bir ovozda javob berdi. \u2013 Otang menga ish tovubdi. Qiz yum-yum yig\u2018lab, onasining qadoq qo\u2018llarini […]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":29080,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[246,3],"tags":[1616],"class_list":["post-29079","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-novosti","category-news","tag-maqola-migrant-hikoyasi-tasirlihikoyalar-hikoya"],"acf":[],"yoast_head":"\n
\n\u2013 Kech bo\u2018ldi. Qo\u2018y-echkilaringni haydab kemaysanma?<\/em>
\n\u2013 Xo\u2018p, hazir boraman!<\/em><\/p>\n
\n\u2013 Keldingmi Toy, \u2013 deya sochlarini yengil siypalab qo\u2018ydi. Bunga javoban tasdiq ma\u2019nosida bosh irg\u2018agan Nortoy, indamaygina suruv ortidan ergashadi. Bir necha odim otgach, to\u2018satdan nimadir yodiga tushganday to\u2018xtab, ilkis ortiga qayrilib opasiga qaraydi:<\/p>\n
\n\u2013 Bormasangiz bo\u2018maydimi, ena?!<\/em><\/p>\n
\n\u2013 Bas qilgin! Yosh bola bo\u2018lma! Ukalaringga yaxshilab qara. Madina hali jishgina[1]<\/strong>, har qadamidan baxovar bo\u2018l! Oqshomlar o\u2018qtin-o\u2018qtin <\/em>
\nto\u2018sib ol. Tag\u2018in siyib qo\u2018yib shamollab qolmasin. Hushyor qaynagin, xo\u2018pmi.<\/em>
\n\u2013 Ena…<\/em>
\n\u2013 Quloq sol, oyna[2]<\/strong>! Joniqul amakingni ayoli Nozima chechangga tayinladim. Osh-ovqatlaringga qarab turadi. O\u2018zingam, eslikkina bo\u2018l! Uy-joyni qo\u2018qitmay[3]<\/strong>, saranjomgina tutgin, maylima!?<\/em><\/p>\n
\n\u2013 Eshit…eshit jon qizim. Nortoyni ko\u2018p urishma yig\u2018lasa aldab-suldab ko\u2018ndir, xo\u2018p-ma!<\/em><\/p>\n
\n
\n\u2013 Hoy, tirik yetim! \u2013 shang\u2018illadi ayol. \u2013 Nima garangmisan, ammamni buzog\u2018iga o\u2018xshab, lalaymay tez-tez qimirla!<\/em>
\n\u2013 Yanga…nimaga o\u2018zgarib qoldingiz? Nimaga unday gapirayapsiz?<\/em>
\n\u2013 Ha, nima kutuvding? Bovuriga bosib, og\u2018zimga novvot choy tutadi, deganmiding!<\/em>
\n\u2013 Men yetimmasman-ku!<\/em>
\n\u2013 Yetimdan nima kaming bor, otang bormi yo enang bormi, qani ular? Jo\u2018g\u2018olib jo\u2018yni o\u2018chib ketdi-ku! Avvalasi nonto\u2018rvani ko\u2018paytirib netaydi. To\u2018qqan ekan balo bormidi, hadaganglab Maskovga ketishga. Satqai sar senlar yetimmas, tirik yetimsilar?<\/em>
\n\u2013 Joniqul amakim ham Rossiyada-ku!..<\/em><\/p>\n
\n[2]Aylanay so\u2018zining erkalash ma\u2019nosidagi qisqartmasi.<\/strong>
\n[3] To\u2018zg\u2018itmay.<\/strong><\/p>\n
\n\u2013 Ha, ha eshitayapman Toy! Bu gapni qaydan olding? \u2013 deya pichirlagan bir tarzda so\u2018radi Mehrinoz.<\/em>
\n\u2013 Anavi, Sodiq mashak kimnidir shunday deb shaloq qildi-da! Shunga aytuvdim.<\/em>
\n\u2013 Bu yomon gap Nortoyjon, sen ularga parvo qilma, xuddi Emin buvaning kuchugiday o\u2018tgan, ketganga akillab qo\u2018yaveradi.<\/em><\/p>\n
\n\u2013 Voy, gaping qursin, nimaga unday deysan?<\/em>
\n\u2013 Otam bilan enam bizni sog\u2018inmaydi?<\/em>
\n\u2013 Sog\u2018inadi… telefon qilganida enam rosa yig\u2018laydi.<\/em>
\n\u2013 Bo\u2018lmasa nimaga kelmaydi?<\/em>
\n\u2013 Keladi, hali keladi… oz qoldi.<\/em>
\n\u2013 Kelarmikin?<\/em>
\n\u2013 Enam aytdi shu kuzlarga kelar ekan.<\/em>
\n\u2013 O\u2018tgan yili ham shunday degich edingiz.<\/em>
\n\u2013 …<\/em><\/p>\n
\n\u2013 Yana nima deysan?<\/em>
\n\u2013 Otamni yuzini eslolmayapman.<\/em>
\n\u2013 Nimaga eslolmaysan, jinni! Uyda rasmi bor-ku!<\/em>
\n\u2013 Aytaman-da, u rasmi eski hozir o\u2018zgarib ketgandir!<\/em><\/p>\n
\nUlar ildam odimlab, qo\u2018ylarni uy biqinidagi qo\u2018ra tomon haydab ketishdi.<\/p>\n
\n\u2013 Enajon, \u2013 deya, Nortoy opasini qattiq quchoqladi, \u2013 sizni biram sog\u2018indim-ay, kemaysiz deb o\u2018ylovdim, \u2013 dedi.<\/em>
\n\u2013 Qo\u2018rqma, uxlay qol, \u2013 shivirladi Mehrinoz. Nortoy ilkis uyg\u2018onib, bir lahza sinchkov nigoh bilan o\u2018zini quchib turgan opasiga qarab turdi.<\/em>
\n\u2013 Siz… enam qani?<\/em><\/p>\n
\n\u2013 Nortoyjon axir opangman-ku!<\/em>
\n\u2013 Nari keting, men yosh bolamasman!<\/em><\/p>\n
\nErtasi kuni Mehrinoz maktabdan kelib, ro\u2018zg\u2018or va chorva yumushlariga andarmon bo\u2018lib ketdi. Bir mahal yodiga Nortoyning hali uyga kelmagani tushib qoldi. Qishning kuni bir tutam. Tezda qosh qoraydi. U halloslab, ko\u2018chaga ukasini qidirib chiqdi. Ming bir hadik va talvasada bir necha qir oshib, uni Meli cholning do\u2018ngidan topdi. Nortoy bir to\u2018da bolalarga esh bo\u2018lib, sirpanchiq uchish bilan band edi. Oyoq kiyimidan tortib, usti boshigacha jiqqa ho\u2018l bo\u2018lgan. Mehrinoz uni koyib-koyib uyga olib keldi. Kiyimlarini almashtirib, pechka yonidan joy soldi. Issiq-issiq choy ichirdi. Ammo oqshom chog\u2018i ukasining alahlagan ovozidan seskanib uyg\u2018ondi. Nortoyning cho\u2018g\u2018dek badanini ushlab, \u201cdodlab\u201d yubordi.<\/p>\n
\n\u2013 Nima bo\u2018ldi senga, \u2013 qo\u2018rqinch bir hovliqish bilan so\u2018radi Mehrinoz. Tuxum surtib, uvada latta bilan bog\u2018lab, bo\u2018yniga osib qo\u2018yilgan Madinaning qon yuqi qotib qolgan bilakchasiga tikilib.<\/em><\/p>\n
\n\u2013 Yo\u2018o\u2018, itayvoydi, \u2013 deya najot kutgandek Mehrinozga mo\u2018ltiradi Madina.<\/em>
\n\u2013 Kim? Kim itarib yubordi, \u2013 o\u2018smoqchilab so\u2018radi Mehrinoz.<\/em><\/p>\n
\n\u2013 Yanga, itarib yubordi deyapti-ku! \u2013 Yig\u2018laguday bo\u2018lib Nozimaga jovdiradi Mehrinoz.<\/em>
\n\u2013 Yosh bola-da, nima deyayotganini o\u2018zi bilmaydi, jo\u2018ja quvlab yiqilib tushdi, dedim-ku!<\/em>
\n\u2013 Uni do\u2018xtirga oborish kerak, yo siniqchigami?<\/em>
\n\u2013 Vohima qima, yosh bolani eti tez bitadi. Tuzalsa yaxshi bo\u2018p ketadi.<\/em>
\n\u2013 Hali bu go\u2018dak-ku, men yo\u2018g\u2018imda ozgina yaxshi qarasangiz nima qiladi?<\/em>
\n\u2013 Sen meni nimaga tergayapsan? O\u2018tkazib qo\u2018ygan joying bormi? Tiling chiqib qoptimi sen ipirisqini. Uch oy deganda ota-enang o\u2018lay-o\u2018lay<\/em><\/p>\n
\n\u2013 E, bor gapni ko\u2018paytirma jipiriqcha, undan ko\u2018ra bilib-bilib ishingni qil, kaltak yeysan bo\u2018lmasa.<\/em><\/p>\n
\n\u2013 Assalom alaykum, momojon do\u2018xtir buva uydami?<\/em>
\n\u2013 Voy aylanay, bu kishim hozir do\u2018xtirligi u yoqda tursin hatto, o\u2018zini kimligini ham eslayolmaydi. Kecha ulfatchiligi zo\u2018r bo\u2018gan, qurib ketsin!<\/em><\/p>\n
\n\u2013 Voypay-ay, qizim qaysar ekansan! Bu kishimni qulog\u2018ini ostiga hozir Amir Olimxon kelib, zambarakdan o\u2018q otsa ham uyg\u2018onmaydi.<\/em>
\n\u2013 Mana buni oling, uyimizdagi bor pulni olib keldim, \u2013 deb Mehrinoz kaftidagi bir siqim pulni do\u2018xtirning ayoliga tutqazdi. Ayol pastki labini tishlab, bir ko\u2018zini xiyol qisgancha bir Mehrinozga, bir holsizgina qaltirab turgan Madinaga tikildi.<\/em>
\n\u2013 Mayli, qo\u2018ymading-qo\u2018ymading, bir unnab ko\u2018raman!<\/em><\/p>\n
\n\u2013 Men rayonga borishni bilmayman-da do\u2018xtir buva… pulimizam yo\u2018q.<\/em>
\n\u2013 Ota-enang qayerda?<\/em>
\n\u2013 Maskovda.<\/em>
\n\u2013 Tushunarli, qani beri kel-chi, kichkintoy qayering og\u2018riyapti.<\/em>
\n\u2013 Ko\u2018yim…<\/em><\/p>\n
\n\u2013 Kecha.<\/em>
\n\u2013 Nega darrov olib kelmadinglar?<\/em>
\n\u2013 Haligi…biz… \u2013 Mehrinoz nima deyishini bilmay dovdirab qoldi.<\/em>
\n\u2013 Vaziyat jiddiyga o\u2018xshaydi. Qanday tushuntirsam ekan, uni qo\u2018lida ochiq sinish alomatlari bor. Buni shaharga oborish kerak!<\/em>
\n\u2013 Do\u2018xtir buva o\u2018zingiz bir amallab tuzatib bera qoling! Men yo\u2018lni bilmayman.<\/em>
\n\u2013 Sen yo\u2018lini bilmasang, biror qarindoshing bilar.<\/em>
\n\u2013 Qarindoshlarimiz uzoqda yashaydi. Men ularni uyini bilmayman-da.<\/em>
\n\u2013 Bu yerda hech narsa qilolmayman.<\/em>
\n\u2013 Iltimos sizdan o\u2018zingiz tuzatib bera qoliing, axir siz ham do\u2018xtirsiz-ku!<\/em><\/p>\n
\n\u2013 Xo\u2018p…<\/em><\/p>\n
\nMehrinoz goh o\u2018ziga kelib, goh xushidan ayrilgancha alahlab \u201cEna…ena\u201d, \u2013 deya onasini chorlayotgan qizaloqning qoshida zabonsiz muztar turib qoldi. Xayolchan nima qilarini bilmay kalovlangan qiz istar-istamas singlisining bilagidagi gipsni qat-qatidan ajrata boshladi. U yoqimsiz va qo\u2018lansa bir isning kuchayib borayotganiga guvoh bo\u2018ldi. Gipsning oxirgi qatlami bilan qizaloqning allaqachon yiringlab sob bo\u2018lgan, ko\u2018karib, bo\u2018zargan qo\u2018li ham shop etib yerga tushdi. Mehrinoz jon holatda dod solib, yana qanday qilib yangasini uyiga kelib qolganini bilmay qoldi. Nozima, eshikning tinimsiz taqillashidan fig\u2018oni falak bo\u2018lib chiqib kelarkan, o\u2018dag\u2018ayladi:<\/p>\n
\n\u2013 Yanga Madina o\u2018layapti, iltimos uni do\u2018xtirga olib boraylik.<\/em>
\n\u2013 Nima deyapsan o\u2018zingdan o\u2018zing? Madinani emas seni oborish kerak do\u2018xtirga, oxirgi paytlar toming ketayapti, o\u2018zi. Soat necha bo\u2018lganini bilasanmi?<\/em>
\n\u2013 Yo\u2018q siz tushunmayapsiz yanga, u o\u2018lib qoladi.<\/em>
\n\u2013 Odam ham hech zamonda oddiy qo\u2018l sinishidan o\u2018larkanmi? Ho\u2018q ham urmaydi. Vahima qilma, bor uyingga!<\/em>
\n\u2013 Yangajon qo\u2018li…<\/em>
\n\u2013 Daf bo\u2018l, dedim! Ertaga boraman.<\/em><\/p>\n
\nNozima choshgoh mahal tongda uyini supurib, chorvasiga qarash uchun kelmagan Mehrinozni qarg\u2018ana-qarg\u2018ana axtarib kelib, jonsiz Madinani quchoqlagan kuyi, yum-yum yig\u2018lab, telbanamo tebranib o\u2018tirganini ko\u2018rdi.<\/p>\n
\n\u2013 Yo\u2018q, bu safar qarab turmayman \u2013 dedi Mehrinoz yanoqlariga oqib tushgan yoshlarini kafti bilan sidirib. Nortoyni egniga alay-balay qalin kiyimlarni kiydirib, o\u2018zi otasining kirza etigini oyog\u2018iga ildi.<\/em>
\n\u2013 Mahkam ushla, xo\u2018pmi, \u2013 deya bot-bot tayinladi o\u2018sha onasini olib ketgan yo\u2018ldan qiyalik tomon tushib borar ekan Mehrinoz.<\/em>
\n\u2013 Ena?<\/em>
\n\u2013 Hov bolam…<\/em><\/p>\n