Ajrashgan ayollarga nisbatan jamiyatda ijtimoiy bosim asosan an\u2019anaviy qarashlar va stereotiplarga asoslanadi. Odatda, jamiyatda ayolning asosiy vazifasi oilani saqlab qolish, bolalarni tarbiyalash va turmush o\u2018rtog\u2018iga sodiqlik kabi rollarga bog\u2018lab qo\u2018yiladi. Ajrashish esa, ayniqsa ayol uchun, bu rollarni bajara olmaganlikning sababi sifatida ko\u2018riladi.<\/p>\n
Shu bois, ajrashgan ayollar ko\u2018pincha «omadsizlik», «majburiyatni bajara olmaganlik» yoki «nosozlik» tamg\u2018asi bilan qaraladi. Oilasi va yaqinlari ularni ko\u2018p hollarda ayblaydi, chunki ular bu ajrashishni o\u2018zlarining obro\u2018si-sharafiga ta\u2019sir qiluvchi holat sifatida qabul qiladi.<\/p>\n
Mahalla-kuy va jamoatchilik esa ajrashgan ayolga ishonchsizlik bilan yondashib, uning jamoatdagi mavqeini kamsitishga moyil bo\u2018ladi. Ayolning mustaqilligi va qaror qabul qilish huquqi qo\u2018llab-quvvatlanmasligi tufayli, ko\u2018p hollarda zo\u2018ravonlikka sabr qilishga yoki jamiyatning gap-so\u2018zlaridan qo\u2018rqib, nomiga yashashga majburlanadi. Bolalarni tarbiyalash va «odamlar nima deydi?» kabi bosimlar ayollarning shaxsiy erkinligini cheklaydi, ularning hech qanday yordamsiz o\u2018zini o\u2018zi tiklashga qiyinchilik tug\u2018diradi. Bu holatlar ijtimoiy o\u2018zgarishlar va stereotiplarni buzishga bo\u2018lgan talabning muhimligini ko\u2018rsatadi…<\/p>\n
Ajrashgan insonlar, odatda, atrofdagilarga nisbatan hissiyotlarini boshqarishda qiyinchiliklarga duch keladilar. Turli gap-so\u2018zlar, tuhmatlardan keyingi alamzadalik va ruhiy tushkunlik birqancha salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Ushbu mavzuni o\u2018rganish jarayonida psixologlar, jurnalist, adabiyotshunoslar va bu og\u2018ir sinovni boshidan o\u2018tkazgan ayolning fikrlarini tingladik.<\/strong><\/p>\n Ajrashishimizga juda ham ko\u2018p kaltaklashlari va turli og\u2018ir haqoratlar, tuhmatlar sabab bo\u2018lgan. Kaltak yeyishimga jiddiy sabablar bo\u2018lmagan deb hisoblayman.<\/p>\n O\u2018g\u2018irlik qilmaganman, hiyonat qilmaganman. Lekin asossiz kaltaklanishlardan bezor bo\u2018lganman. Ohirgi marotaba kaltaklaganlarida ahvol shu darajagacha yetib bordiki, men og\u2018ir ahvolda kasalxonaga tushib qolganman. Bu qiynoqlarga chiday olmasdan ajrashishga qaror qilganman Hech bir ayol ajrashish niyatida oila qurmaydi. Ota uyidan chiqib ketayotgan har bir qizda beg\u2018ubor va yaxshi niyatlar bo\u2018ladi. Ajrashganimdan keyin yaqinlarim meni qabul qilishmagan. Hatto, ota-onam bizni yuzimizni yerga qaratding, o\u2018sha uydan o\u2018liging chiqsa ham rozi edik degan so\u2018zlarni aytishgan. Bu qanchalik og\u2018ir ekanligini tasavvur qila olmaysiz. Men bittagina qizim uchun yashashni va kurashishni boshladim. Ba\u2019zida hammasiddan to\u2018yib ketganimdan jonimga qasd qilishni o\u2018ylagan vaqtlarim ham bo\u2018lgan. Anhor bo\u2018yiga qizim bilan borganman. O\u2018zimni anhorga tashlashni rejalashtirganimda, bizdan sal narida kichkinagina qizcha onasi bilan kulishib, o\u2018ynab kelardi. Uning yuzidagi tabassum meni saqlab qolgan. Chunki, mening qizcham ham shunday tabassum qilib yashashga va baxtli bo\u2018lishga haqli. O\u2018z taqdirimda bo\u2018lgan sinovlarga chiday olmasdan, bolamni ham baxtsiz qilishga haqqim yo\u2018qligini tushunib yetganman. Qizimning otasi yo\u2018q, leking uning onasi bor.<\/p>\n -Men qizim uchun kuchli bo\u2018lishim kerak. Ona farzandi uchun hamma narsaga tayyor bo\u2018ladi. Hamma yukni va ta\u2019na dashnomlarni ko\u2018tarib yashashga ham tayyor bo\u2018ladi. Men farzandimni boqish uchun tinimsiz mehnat qildim. Ajrashgan ayolga ikki hissa og\u2018ir. Uyga ikkita non ko\u2018tarib kirish uchun ko\u2018chada erkakdek ishlashim, uyda esa, qizimga onalik mehrimni berishim kerak.<\/p>\n Ba\u2019zida qizim bog\u2018chasidan o\u2018ksinib keladi. Otam qayerda, ular qachon keladilar, nega ularni oldilariga olib bormaysiz degan savollariga javob bera olmay qiynalaman. Har bir savolidan yuragim eziladi, lekin o\u2018zimni qo\u2018lga olishga harakat qilaman.<\/p>\n -Ajrashganimizga to\u2018rt yil bo\u2018ldi. Qizim unda chqaloq edi. Erim otalik huquqidan voz kechgan. U o\u2018z farzandidan voz kechgan. Mayli, men ular uchun yomondirman, lekin nima uchun o\u2018tgan to\u2018rt yil ichida farzandini ko\u2018rish uchun biron marotaba kelmaganlar? Bizning jamiyatimizda ajrimlarning asosiy sababchisi ayol kishi deb qaralishiga men qarshiman. Faqat ayollarni qoralash noto\u2018g\u2018ri, deydi shaxsi sir saqlanishini istagan suhbatdoshimiz. \u201cAjrashgan ayol\u201d degan tamg\u2018a ostida yashashni tasavvur qilish qiyin. Har xil gaplar va tuhmatlar nozik hilqat vakillari gardanida yuk bo\u2018ladi. Ajrashayotgan ayol ota uyiga o\u2018zining tashvishlari, muammolari va yana siniq qalbi bilan kirib boradi. Yorqin umidlar va yaxshi niyatlar bilan oila qurgan qizning orzulari armonga do\u2018nadi.<\/p>\n Ajrashgan ayol degan nom tavqi la\u2019natmi?<\/strong><\/p>\n Yo\u2018q albatta! Bu bir insonning taqdiri. U qanday qilib ajrashganligi va ajrim sabablarini ko\u2018pchilik holatlarda inobatga olishmaydi. Kelishmovchiliklar, iqtisodiy ta\u2019minotning kamligi va shunga o\u2018xshagan bir qancha sabablar bo\u2018lishi mumkin. Afsuski, jamiyatimizda o\u2018rnashib qolgan noto\u2018g\u2018ri qarashlar natijasida hamma mag\u2018zavalar ayolga ag\u2018dariladi. Afsuski, buni o\u2018zim ham boshimdan o\u2018tkazganman. Ajrashganimga 23 yil bo\u2018ldi. O\u2018sha paytda men zo\u2018ravonlikka uchraganman. Bu vaziyatdan chiqib ketish o\u2018sha vaqtlarda qiyin bo\u2018lgan.<\/p>\n Har xil tuhmatlar va ta\u2019na toshlari o\u2018zimga ham yog\u2018ilgan, deya o\u2018z kechinmalarini hikoya qiladi jurnalist Nargis Qosimova.<\/p>\n -Taqdirning biz kutmagan zarbalari va burilishlari bo\u2018ladi. Ayni shunday holatlarda insonning irodasiga ham ko\u2018p narsa bog\u2018liq bo\u2018ladi. Bu fikrimiz bilan turmushidan ajragan ayollarni irodasizlikda ayblashdan yiroqmiz. Aksincha, qismatning bu sinovlaridan keyin ham o\u2018z hayotlarini yo\u2018lga qo\u2018ya olganlari, mustahkam irodalaridan nishona. Aslida hech bir inson oilasi buzilishini, farzandlari yetim bo\u2018lishini istamaydi.<\/p>\n Ayni shu mavzuda jurnalist Shoira Umrzoqovaning ham aytar so\u2018zlari bor:<\/strong> \u201cAslida o\u2018g\u2018limiz u qizga munosib emas edi. Kelinimiz aybdor emas\u201d deydigan insonlarni deyarli uchratmaysiz. Vaholanki, hamma vaqt ham ayol kishining aybdor qilib ko\u2018rsatilishi noto\u2018g\u2018ri. Oila mas\u2019uliyatini gardaniga ortishga tayyor bo\u2018lmagan o\u2018g\u2018illarini uylantirib qo\u2018yayotganlar ham talaygina. Natijada oila buziladi. Bunda oilaning buzilib ketishiga sabablarni chuqurroq o\u2018rganish kerak. Oila yukini xotinining yelkasiga ilib qo\u2018yayotgan \u201cerkaklar\u201d<\/strong> <\/em>ham bor jamiyatimizda. Alaloqibat oilada ajrim bo\u2018lganida, aybni keliniga to\u2018nkashdan osoni yo\u2018q. Vaholanki, u ayol o\u2018z hayotini yo\u2018lga qo\u2018yish uchun shunday qarorga kelgandir.<\/p>\n Ajrashayotgan ayol barcha qiyinchiliklar ajrimdan keyin boshlanishini ham biladi, lekin barchasini qadam-baqadam yengib o\u2018tishga harakat qiladi. Ayolning baxtli bo\u2018lishga haqqi yo\u2018qmi?!<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ajrashgan ayollarga nisbatan jamiyatda ijtimoiy bosim asosan an\u2019anaviy qarashlar va stereotiplarga asoslanadi. Odatda, jamiyatda ayolning asosiy vazifasi oilani saqlab qolish, bolalarni tarbiyalash va turmush o\u2018rtog\u2018iga sodiqlik kabi rollarga bog\u2018lab qo\u2018yiladi. Ajrashish esa, ayniqsa ayol uchun, bu rollarni bajara olmaganlikning sababi sifatida ko\u2018riladi. Shu bois, ajrashgan ayollar ko\u2018pincha «omadsizlik», «majburiyatni bajara olmaganlik» yoki «nosozlik» tamg\u2018asi bilan qaraladi. Oilasi va yaqinlari ularni ko\u2018p hollarda ayblaydi, chunki ular bu ajrashishni o\u2018zlarining obro\u2018si-sharafiga ta\u2019sir qiluvchi holat sifatida qabul qiladi. Mahalla-kuy va jamoatchilik esa ajrashgan ayolga ishonchsizlik bilan yondashib, uning jamoatdagi mavqeini kamsitishga moyil bo\u2018ladi. Ayolning mustaqilligi va qaror qabul qilish huquqi qo\u2018llab-quvvatlanmasligi tufayli, ko\u2018p hollarda zo\u2018ravonlikka sabr qilishga yoki jamiyatning gap-so\u2018zlaridan qo\u2018rqib, nomiga yashashga majburlanadi. Bolalarni tarbiyalash va «odamlar nima deydi?» kabi bosimlar ayollarning shaxsiy erkinligini cheklaydi, ularning hech qanday yordamsiz o\u2018zini o\u2018zi tiklashga qiyinchilik tug\u2018diradi. Bu holatlar ijtimoiy o\u2018zgarishlar va stereotiplarni buzishga bo\u2018lgan talabning muhimligini ko\u2018rsatadi… Ajrashgan insonlar, odatda, atrofdagilarga nisbatan hissiyotlarini boshqarishda qiyinchiliklarga duch keladilar. Turli gap-so\u2018zlar, tuhmatlardan keyingi alamzadalik va ruhiy tushkunlik birqancha salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Ushbu mavzuni o\u2018rganish jarayonida psixologlar, jurnalist, adabiyotshunoslar va bu og\u2018ir sinovni boshidan o\u2018tkazgan ayolning fikrlarini tingladik. Ajrashishimizga juda ham ko\u2018p kaltaklashlari va turli og\u2018ir haqoratlar, tuhmatlar sabab bo\u2018lgan. Kaltak yeyishimga jiddiy sabablar bo\u2018lmagan deb hisoblayman. O\u2018g\u2018irlik qilmaganman, hiyonat qilmaganman. Lekin asossiz kaltaklanishlardan bezor bo\u2018lganman. Ohirgi marotaba kaltaklaganlarida ahvol shu darajagacha yetib bordiki, men og\u2018ir ahvolda kasalxonaga tushib qolganman. Bu qiynoqlarga chiday olmasdan ajrashishga qaror qilganman Hech bir ayol ajrashish niyatida oila qurmaydi. Ota uyidan chiqib ketayotgan har bir qizda beg\u2018ubor va yaxshi niyatlar bo\u2018ladi. Ajrashganimdan keyin yaqinlarim meni qabul qilishmagan. Hatto, ota-onam bizni yuzimizni yerga qaratding, o\u2018sha uydan o\u2018liging chiqsa ham rozi edik degan so\u2018zlarni aytishgan. Bu qanchalik og\u2018ir ekanligini tasavvur qila olmaysiz. Men bittagina qizim uchun yashashni va kurashishni boshladim. Ba\u2019zida hammasiddan to\u2018yib ketganimdan jonimga qasd qilishni o\u2018ylagan vaqtlarim ham bo\u2018lgan. Anhor bo\u2018yiga qizim bilan borganman. O\u2018zimni anhorga tashlashni rejalashtirganimda, bizdan sal narida kichkinagina qizcha onasi bilan kulishib, o\u2018ynab kelardi. Uning yuzidagi tabassum meni saqlab qolgan. Chunki, mening qizcham ham shunday tabassum qilib yashashga va baxtli bo\u2018lishga haqli. O\u2018z taqdirimda bo\u2018lgan sinovlarga chiday olmasdan, bolamni ham baxtsiz qilishga haqqim yo\u2018qligini tushunib yetganman. Qizimning otasi yo\u2018q, leking uning onasi bor. -Men qizim uchun kuchli bo\u2018lishim kerak. Ona farzandi uchun hamma narsaga tayyor bo\u2018ladi. Hamma yukni va ta\u2019na dashnomlarni ko\u2018tarib yashashga ham tayyor bo\u2018ladi. Men farzandimni boqish uchun tinimsiz mehnat qildim. Ajrashgan ayolga ikki hissa og\u2018ir. Uyga ikkita non ko\u2018tarib kirish uchun ko\u2018chada erkakdek ishlashim, uyda esa, qizimga onalik mehrimni berishim kerak. Ba\u2019zida qizim bog\u2018chasidan o\u2018ksinib keladi. Otam qayerda, ular qachon keladilar, nega ularni oldilariga olib bormaysiz degan savollariga javob bera olmay qiynalaman. Har bir savolidan yuragim eziladi, lekin o\u2018zimni qo\u2018lga olishga harakat qilaman. -Ajrashganimizga to\u2018rt yil bo\u2018ldi. Qizim unda chqaloq edi. Erim otalik huquqidan voz kechgan. U o\u2018z farzandidan voz kechgan. Mayli, men ular uchun yomondirman, lekin nima uchun o\u2018tgan to\u2018rt yil ichida farzandini ko\u2018rish uchun biron marotaba kelmaganlar? Bizning jamiyatimizda ajrimlarning asosiy sababchisi ayol kishi deb qaralishiga men qarshiman. Faqat ayollarni qoralash noto\u2018g\u2018ri, deydi shaxsi sir saqlanishini istagan suhbatdoshimiz. \u201cAjrashgan ayol\u201d degan […]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":30096,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[86,66,3,246],"tags":[3376,3357],"class_list":["post-30095","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","category-category-newsuzb","category-news","category-novosti","tag-ajrim","tag-ayollar"],"acf":[],"yoast_head":"\n
\n-Ajrim bo\u2018lgan oilalarni o\u2018rganishga borganimizda oila a\u2019zolari bilan suhbatlashamiz. Qaynota-qaynonalarning aksariyati kelinini yomonlashdan nariga o\u2018tmaydi.<\/p>\n