{"id":33458,"date":"2026-01-09T13:23:12","date_gmt":"2026-01-09T10:23:12","guid":{"rendered":"https:\/\/migrant.uz\/?p=33458"},"modified":"2026-01-09T13:23:12","modified_gmt":"2026-01-09T10:23:12","slug":"rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/migrant.uz\/uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/","title":{"rendered":"Rossiyada qancha tojikistonlik migrant bor?"},"content":{"rendered":"<p>Hozirda Rossiyada yashab, ishlayotgan tojikistonlik fuqarolar soni noma&#8217;lumligicha qolmoqda. Tojikiston Mehnat, migratsiya va bandlik vazirligi bu ko&#8217;rsatkichni bir yil oldin Rossiya tomoni bilan muvofiqlashtirishga va&#8217;da bergan edi, ammo rasmiy ma&#8217;lumotlar 2025-yil oxiriga qadar hali e&#8217;lon <a href=\"https:\/\/asiaplustj.info\/ru\/news\/tajikistan\/power\/20260108\/polmilliona-ili-million-skolko-tadzhikskih-migrantov-rabotaet-v-rossii\">qilinmagan<\/a>.<\/p>\n<p>Shu fonda ham Rossiya agentliklari, ham xalqaro tashkilotlar, ham Dushanbedan qarama-qarshi hisob-kitoblar paydo bo&#8217;lishda davom etmoqda. Turli manbalarga ko&#8217;ra, 2025-yil oxiriga kelib Rossiyadagi tojikistonlik migrantlar soni 500 mingdan 1,2 milliondan oshadi.<\/p>\n<p>Shaffof statistikaning yo&#8217;qligi nafaqat mutaxassislar va jurnalistlar uchun, balki migratsiya siyosati va chet elda fuqarolarning huquqlarini himoya qilish uchun mas&#8217;ul bo&#8217;lgan davlat idoralari uchun ham noaniqlik tug&#8217;diradi.<\/p>\n<p><strong>Nima uchun raqamlar bunchalik farq qiladi?<\/strong><\/p>\n<p>Ma&#8217;lumotlardagi tafovut turli idoralar turli hisoblash usullaridan foydalanishi bilan bog&#8217;liq. Ba&#8217;zilar ma&#8217;lum bir vaqtda Rossiyada istiqomat qiluvchi tojikistonlik fuqarolar sonini hisoblashadi, boshqalari esa ma&#8217;lum bir davrda ketgan va qaytganlar sonini hisoblashadi. Shuning uchun jamoatchilik bir vaqtning o&#8217;zida &laquo;Rossiyada taxminan bir million kishi&raquo; va &laquo;yiliga yuz minglab odamlarning ketishi&raquo; kabi raqamlarni eshitadi &#8211; bu raqamlar bir-biriga zid emas, balki migratsiya jarayonlarining turli jihatlarini aks ettiradi.<\/p>\n<p><strong>Rossiya hisob-kitoblari<\/strong><\/p>\n<p>Rossiya rasmiylari so&#8217;nggi yillarda doimiy ravishda yuqori ko&#8217;rsatkichlarni keltiradi. Rossiya va Tojikiston prezidentlarining 2023-yil noyabr oyida bo&#8217;lib o&#8217;tgan uchrashuvi uchun tayyorlangan Kreml hujjatlariga ko&#8217;ra, Rossiyada taxminan 1,2 million tojikistonlik mehnat muhojirlari bor edi.<\/p>\n<p>2025-yil mart oyida Rossiya prezidenti Vladimir Putin Rossiyada &laquo;taxminan bir million yoki undan ko&#8217;proq&raquo; tojikistonlik fuqarolar yashab, ishlashini aytib, ularning mamlakat iqtisodiyotiga qo&#8217;shgan hissasi va Tojikiston uchun pul o&#8217;tkazmalarining ahamiyatini ta&#8217;kidlagan edi.<\/p>\n<p>Rossiya Ichki ishlar vazirligi qo&#8217;shimcha ma&#8217;lumotlarni taqdim etadi: 2024-yilda Rossiyaga taxminan 6,3 million xorijiy fuqaroning taxminan yarmi ish uchun kelgan. Bundan tashqari, barcha kelganlarning 16,7% Tojikiston fuqarolari bo&#8217;lib, bu ularni eng yirik migratsiya guruhlaridan biriga aylantiradi.<\/p>\n<p>Rosstat shuningdek, 2024-yilda Tojikistondan kelgan sof migratsion ko\u2018payish 128 000 kishini tashkil etganini xabar qiladi, ammo bu statistika faqat ro&#8217;yxatdan o&#8217;tgan harakatlarni aks ettiradi va mamlakatdagi mehnat migrantlarining haqiqiy sonini ko&#8217;rsatmaydi.<\/p>\n<p><strong>Xalqaro tashkilotlar ma&#8217;lumotlari<\/strong><\/p>\n<p>Xalqaro tashkilotlar ham oqimlar ko&#8217;lamini qayd etadi, ammo Rossiyada bir vaqtning o&#8217;zida ishlayotgan odamlar soni bo&#8217;yicha aniq raqam bermaydi. Xalqaro migratsiya tashkiloti (IOM) ma&#8217;lumotlariga ko&#8217;ra, 2024-yil sentabr holatiga ko&#8217;ra, 618 097 tojikistonlik ish uchun mamlakatni tark etgan, ularning taxminan 98% Rossiyaga yo&#8217;l olgan. Taqqoslash uchun, 2023-yilning shu davrida 673 285 kishi ketgan, bu taxminan 8% ga kamayishni anglatadi. Bu raqamlar Rossiyadagi migrantlarning haqiqiy sonini emas, balki ketishlar sonini aks ettiradi.<\/p>\n<p><strong>Tojikiston hisobi bo\u2018yicha<\/strong><\/p>\n<p>Tojikiston Mehnat vazirligi ilgari ancha pastroq hisob-kitoblarni keltirgan edi. Vazirlik ma&#8217;lumotlariga ko&#8217;ra, Rossiyadagi tojikistonlik mehnat migrantlari soni 500 000 dan oshmaydi. Vazirlik Rossiya raqamlari bilan farqni turli hisoblash metodologiyasi bilan izohlaydi: Tojikiston tomoni faqat maxsus ishlash uchun ketganlarni hisobga oladi, Rossiya tomoni esa o&#8217;z statistikasiga migrantlarning oila a&#8217;zolarini, jumladan, voyaga yetmaganlarni ham kiritadi.<\/p>\n<p>Metodologiyani uyg&#8217;unlashtirish zarurati 2025-yil bahorida &laquo;yagona raqam&raquo; e\u2019lon qilinishi kechikishiga sabab sifatida keltirildi. Biroq, yil oxiriga kelib ham muvofiqlashtirilgan ma&#8217;lumotlar taqdim etilmadi.<\/p>\n<p><strong>Tojikiston Mehnat vazirligining 2025-yil yanvar-iyun oylari uchun press-relizida faqat tanlangan ko&#8217;rsatkichlar keltirilgan:<\/strong><\/p>\n<p>Kirish cheklovlari tufayli 3890 kishiga Rossiyaga kirishga ruxsat berilmadi;<\/p>\n<p>63 685 fuqaro &laquo;nazorat ostidagi shaxslar&raquo; ro&#8217;yxatidan chiqarildi va 23 000 dan ortiq fuqaro o&#8217;z bo\u2018lishini qonuniylashtirdi;<\/p>\n<p>Mehnat vazirligining Rossiya Federatsiyasidagi vakolatxonasiga 27 635 ta so&#8217;rov kelib tushdi;<\/p>\n<p>8827 kishi uyushgan holda chet elga ishlash uchun yuborildi (25-iyul holatiga ko&#8217;ra 9478 ta).<\/p>\n<p>Biroq, hujjatda Rossiyada aslida qancha tojikistonlik migrant yashayotgani va ishlayotgani haqida ma&#8217;lumotlar berilmagan.<\/p>\n<p><strong>Bu nima uchun muhim?<\/strong><\/p>\n<p>Mutaxassislarning ta&#8217;kidlashicha, shaffof va izchil statistikaning yo&#8217;qligi Rossiyada tojikistonlik fuqarolarning huquqlarini himoya qilishga, iqtisodiy va ijtimoiy xavflarni baholashga, Moskva bilan qonuniylashtirish bo&#8217;yicha muzokaralarga va uzoq muddatli migratsiya siyosatini ishlab chiqishga to&#8217;sqinlik qilmoqda.<\/p>\n<p>Bundan tashqari, xalqaro moliya institutlari Tojikiston iqtisodiyotini dunyodagi eng ko&#8217;p pul o&#8217;tkazmalariga bog&#8217;liq iqtisodiyotlardan biri deb hisoblashadi. Biroq, migrantlarning pul o&#8217;tkazmalari bo&#8217;yicha rasmiy ma&#8217;lumotlar hozirda e&#8217;lon qilinmagan: ilgari ular Rossiya Markaziy bankining veb-saytida mavjud edi, ammo Ukrainadagi urush boshlanganidan keyin maxfiylashtirilgan.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hozirda Rossiyada yashab, ishlayotgan tojikistonlik fuqarolar soni noma&#8217;lumligicha qolmoqda. Tojikiston Mehnat, migratsiya va bandlik vazirligi bu ko&#8217;rsatkichni bir yil oldin Rossiya tomoni bilan muvofiqlashtirishga va&#8217;da bergan edi, ammo rasmiy ma&#8217;lumotlar 2025-yil oxiriga qadar hali e&#8217;lon qilinmagan. Shu fonda ham Rossiya agentliklari, ham xalqaro tashkilotlar, ham Dushanbedan qarama-qarshi hisob-kitoblar paydo bo&#8217;lishda davom etmoqda. Turli manbalarga ko&#8217;ra, 2025-yil oxiriga kelib Rossiyadagi tojikistonlik migrantlar soni 500 mingdan 1,2 milliondan oshadi. Shaffof statistikaning yo&#8217;qligi nafaqat mutaxassislar va jurnalistlar uchun, balki migratsiya siyosati va chet elda fuqarolarning huquqlarini himoya qilish uchun mas&#8217;ul bo&#8217;lgan davlat idoralari uchun ham noaniqlik tug&#8217;diradi. Nima uchun raqamlar bunchalik farq qiladi? Ma&#8217;lumotlardagi tafovut turli idoralar turli hisoblash usullaridan foydalanishi bilan bog&#8217;liq. Ba&#8217;zilar ma&#8217;lum bir vaqtda Rossiyada istiqomat qiluvchi tojikistonlik fuqarolar sonini hisoblashadi, boshqalari esa ma&#8217;lum bir davrda ketgan va qaytganlar sonini hisoblashadi. Shuning uchun jamoatchilik bir vaqtning o&#8217;zida &laquo;Rossiyada taxminan bir million kishi&raquo; va &laquo;yiliga yuz minglab odamlarning ketishi&raquo; kabi raqamlarni eshitadi &#8211; bu raqamlar bir-biriga zid emas, balki migratsiya jarayonlarining turli jihatlarini aks ettiradi. Rossiya hisob-kitoblari Rossiya rasmiylari so&#8217;nggi yillarda doimiy ravishda yuqori ko&#8217;rsatkichlarni keltiradi. Rossiya va Tojikiston prezidentlarining 2023-yil noyabr oyida bo&#8217;lib o&#8217;tgan uchrashuvi uchun tayyorlangan Kreml hujjatlariga ko&#8217;ra, Rossiyada taxminan 1,2 million tojikistonlik mehnat muhojirlari bor edi. 2025-yil mart oyida Rossiya prezidenti Vladimir Putin Rossiyada &laquo;taxminan bir million yoki undan ko&#8217;proq&raquo; tojikistonlik fuqarolar yashab, ishlashini aytib, ularning mamlakat iqtisodiyotiga qo&#8217;shgan hissasi va Tojikiston uchun pul o&#8217;tkazmalarining ahamiyatini ta&#8217;kidlagan edi. Rossiya Ichki ishlar vazirligi qo&#8217;shimcha ma&#8217;lumotlarni taqdim etadi: 2024-yilda Rossiyaga taxminan 6,3 million xorijiy fuqaroning taxminan yarmi ish uchun kelgan. Bundan tashqari, barcha kelganlarning 16,7% Tojikiston fuqarolari bo&#8217;lib, bu ularni eng yirik migratsiya guruhlaridan biriga aylantiradi. Rosstat shuningdek, 2024-yilda Tojikistondan kelgan sof migratsion ko\u2018payish 128 000 kishini tashkil etganini xabar qiladi, ammo bu statistika faqat ro&#8217;yxatdan o&#8217;tgan harakatlarni aks ettiradi va mamlakatdagi mehnat migrantlarining haqiqiy sonini ko&#8217;rsatmaydi. Xalqaro tashkilotlar ma&#8217;lumotlari Xalqaro tashkilotlar ham oqimlar ko&#8217;lamini qayd etadi, ammo Rossiyada bir vaqtning o&#8217;zida ishlayotgan odamlar soni bo&#8217;yicha aniq raqam bermaydi. Xalqaro migratsiya tashkiloti (IOM) ma&#8217;lumotlariga ko&#8217;ra, 2024-yil sentabr holatiga ko&#8217;ra, 618 097 tojikistonlik ish uchun mamlakatni tark etgan, ularning taxminan 98% Rossiyaga yo&#8217;l olgan. Taqqoslash uchun, 2023-yilning shu davrida 673 285 kishi ketgan, bu taxminan 8% ga kamayishni anglatadi. Bu raqamlar Rossiyadagi migrantlarning haqiqiy sonini emas, balki ketishlar sonini aks ettiradi. Tojikiston hisobi bo\u2018yicha Tojikiston Mehnat vazirligi ilgari ancha pastroq hisob-kitoblarni keltirgan edi. Vazirlik ma&#8217;lumotlariga ko&#8217;ra, Rossiyadagi tojikistonlik mehnat migrantlari soni 500 000 dan oshmaydi. Vazirlik Rossiya raqamlari bilan farqni turli hisoblash metodologiyasi bilan izohlaydi: Tojikiston tomoni faqat maxsus ishlash uchun ketganlarni hisobga oladi, Rossiya tomoni esa o&#8217;z statistikasiga migrantlarning oila a&#8217;zolarini, jumladan, voyaga yetmaganlarni ham kiritadi. Metodologiyani uyg&#8217;unlashtirish zarurati 2025-yil bahorida &laquo;yagona raqam&raquo; e\u2019lon qilinishi kechikishiga sabab sifatida keltirildi. Biroq, yil oxiriga kelib ham muvofiqlashtirilgan ma&#8217;lumotlar taqdim etilmadi. Tojikiston Mehnat vazirligining 2025-yil yanvar-iyun oylari uchun press-relizida faqat tanlangan ko&#8217;rsatkichlar keltirilgan: Kirish cheklovlari tufayli 3890 kishiga Rossiyaga kirishga ruxsat berilmadi; 63 685 fuqaro &laquo;nazorat ostidagi shaxslar&raquo; ro&#8217;yxatidan chiqarildi va 23 000 dan ortiq fuqaro o&#8217;z bo\u2018lishini qonuniylashtirdi; Mehnat vazirligining Rossiya Federatsiyasidagi vakolatxonasiga 27 635 ta so&#8217;rov kelib tushdi; 8827 kishi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":33459,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[64,86,67,3,74],"tags":[932,100],"class_list":["post-33458","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-category-newsworld","category-opinion","category-category-newsrus","category-news","category-law","tag-tojikiston","tag-rossiya"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Rossiyada qancha tojikistonlik migrant bor? - Migrantlar uchun axborot-xizmat portali - MIGRANT.UZ<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"uz_UZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rossiyada qancha tojikistonlik migrant bor? - Migrantlar uchun axborot-xizmat portali - MIGRANT.UZ\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Hozirda Rossiyada yashab, ishlayotgan tojikistonlik fuqarolar soni noma&#8217;lumligicha qolmoqda. Tojikiston Mehnat, migratsiya va bandlik vazirligi bu ko&#8217;rsatkichni bir yil oldin Rossiya tomoni bilan muvofiqlashtirishga va&#8217;da bergan edi, ammo rasmiy ma&#8217;lumotlar 2025-yil oxiriga qadar hali e&#8217;lon qilinmagan. Shu fonda ham Rossiya agentliklari, ham xalqaro tashkilotlar, ham Dushanbedan qarama-qarshi hisob-kitoblar paydo bo&#8217;lishda davom etmoqda. Turli manbalarga ko&#8217;ra, 2025-yil oxiriga kelib Rossiyadagi tojikistonlik migrantlar soni 500 mingdan 1,2 milliondan oshadi. Shaffof statistikaning yo&#8217;qligi nafaqat mutaxassislar va jurnalistlar uchun, balki migratsiya siyosati va chet elda fuqarolarning huquqlarini himoya qilish uchun mas&#8217;ul bo&#8217;lgan davlat idoralari uchun ham noaniqlik tug&#8217;diradi. Nima uchun raqamlar bunchalik farq qiladi? Ma&#8217;lumotlardagi tafovut turli idoralar turli hisoblash usullaridan foydalanishi bilan bog&#8217;liq. Ba&#8217;zilar ma&#8217;lum bir vaqtda Rossiyada istiqomat qiluvchi tojikistonlik fuqarolar sonini hisoblashadi, boshqalari esa ma&#8217;lum bir davrda ketgan va qaytganlar sonini hisoblashadi. Shuning uchun jamoatchilik bir vaqtning o&#8217;zida &laquo;Rossiyada taxminan bir million kishi&raquo; va &laquo;yiliga yuz minglab odamlarning ketishi&raquo; kabi raqamlarni eshitadi &#8211; bu raqamlar bir-biriga zid emas, balki migratsiya jarayonlarining turli jihatlarini aks ettiradi. Rossiya hisob-kitoblari Rossiya rasmiylari so&#8217;nggi yillarda doimiy ravishda yuqori ko&#8217;rsatkichlarni keltiradi. Rossiya va Tojikiston prezidentlarining 2023-yil noyabr oyida bo&#8217;lib o&#8217;tgan uchrashuvi uchun tayyorlangan Kreml hujjatlariga ko&#8217;ra, Rossiyada taxminan 1,2 million tojikistonlik mehnat muhojirlari bor edi. 2025-yil mart oyida Rossiya prezidenti Vladimir Putin Rossiyada &laquo;taxminan bir million yoki undan ko&#8217;proq&raquo; tojikistonlik fuqarolar yashab, ishlashini aytib, ularning mamlakat iqtisodiyotiga qo&#8217;shgan hissasi va Tojikiston uchun pul o&#8217;tkazmalarining ahamiyatini ta&#8217;kidlagan edi. Rossiya Ichki ishlar vazirligi qo&#8217;shimcha ma&#8217;lumotlarni taqdim etadi: 2024-yilda Rossiyaga taxminan 6,3 million xorijiy fuqaroning taxminan yarmi ish uchun kelgan. Bundan tashqari, barcha kelganlarning 16,7% Tojikiston fuqarolari bo&#8217;lib, bu ularni eng yirik migratsiya guruhlaridan biriga aylantiradi. Rosstat shuningdek, 2024-yilda Tojikistondan kelgan sof migratsion ko\u2018payish 128 000 kishini tashkil etganini xabar qiladi, ammo bu statistika faqat ro&#8217;yxatdan o&#8217;tgan harakatlarni aks ettiradi va mamlakatdagi mehnat migrantlarining haqiqiy sonini ko&#8217;rsatmaydi. Xalqaro tashkilotlar ma&#8217;lumotlari Xalqaro tashkilotlar ham oqimlar ko&#8217;lamini qayd etadi, ammo Rossiyada bir vaqtning o&#8217;zida ishlayotgan odamlar soni bo&#8217;yicha aniq raqam bermaydi. Xalqaro migratsiya tashkiloti (IOM) ma&#8217;lumotlariga ko&#8217;ra, 2024-yil sentabr holatiga ko&#8217;ra, 618 097 tojikistonlik ish uchun mamlakatni tark etgan, ularning taxminan 98% Rossiyaga yo&#8217;l olgan. Taqqoslash uchun, 2023-yilning shu davrida 673 285 kishi ketgan, bu taxminan 8% ga kamayishni anglatadi. Bu raqamlar Rossiyadagi migrantlarning haqiqiy sonini emas, balki ketishlar sonini aks ettiradi. Tojikiston hisobi bo\u2018yicha Tojikiston Mehnat vazirligi ilgari ancha pastroq hisob-kitoblarni keltirgan edi. Vazirlik ma&#8217;lumotlariga ko&#8217;ra, Rossiyadagi tojikistonlik mehnat migrantlari soni 500 000 dan oshmaydi. Vazirlik Rossiya raqamlari bilan farqni turli hisoblash metodologiyasi bilan izohlaydi: Tojikiston tomoni faqat maxsus ishlash uchun ketganlarni hisobga oladi, Rossiya tomoni esa o&#8217;z statistikasiga migrantlarning oila a&#8217;zolarini, jumladan, voyaga yetmaganlarni ham kiritadi. Metodologiyani uyg&#8217;unlashtirish zarurati 2025-yil bahorida &laquo;yagona raqam&raquo; e\u2019lon qilinishi kechikishiga sabab sifatida keltirildi. Biroq, yil oxiriga kelib ham muvofiqlashtirilgan ma&#8217;lumotlar taqdim etilmadi. Tojikiston Mehnat vazirligining 2025-yil yanvar-iyun oylari uchun press-relizida faqat tanlangan ko&#8217;rsatkichlar keltirilgan: Kirish cheklovlari tufayli 3890 kishiga Rossiyaga kirishga ruxsat berilmadi; 63 685 fuqaro &laquo;nazorat ostidagi shaxslar&raquo; ro&#8217;yxatidan chiqarildi va 23 000 dan ortiq fuqaro o&#8217;z bo\u2018lishini qonuniylashtirdi; Mehnat vazirligining Rossiya Federatsiyasidagi vakolatxonasiga 27 635 ta so&#8217;rov kelib tushdi; 8827 kishi [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Migrantlar uchun axborot-xizmat portali - MIGRANT.UZ\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/migrantuz\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-01-09T10:23:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/MIgranty1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1240\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"827\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"\u0420\u0435\u0434\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\u0420\u0435\u0434\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 daqiqa\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/\"},\"author\":{\"name\":\"\u0420\u0435\u0434\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440\",\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/#\/schema\/person\/773b34c5639c6650886d24576b92a229\"},\"headline\":\"Rossiyada qancha tojikistonlik migrant bor?\",\"datePublished\":\"2026-01-09T10:23:12+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-09T10:23:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/\"},\"wordCount\":1267,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/MIgranty1.jpg\",\"keywords\":[\"#Tojikiston\",\"\u0420\u043e\u0441\u0441\u0438\u044f\"],\"articleSection\":[\"\u0416\u0430\u04b3\u043e\u043d \u0445\u0430\u0431\u0430\u0440\u043b\u0430\u0440\u0438\",\"\u041c\u0443\u043b\u043e\u04b3\u0430\u0437\u0430\",\"\u0420\u043e\u0441\u0441\u0438\u044f \u0445\u0430\u0431\u0430\u0440\u043b\u0430\u0440\u0438\",\"\u0425\u0430\u0431\u0430\u0440\u043b\u0430\u0440\",\"\u04b2\u0443\u049b\u0443\u049b\"],\"inLanguage\":\"uz-UZ\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/\",\"url\":\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/\",\"name\":\"Rossiyada qancha tojikistonlik migrant bor? - Migrantlar uchun axborot-xizmat portali - MIGRANT.UZ\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/MIgranty1.jpg\",\"datePublished\":\"2026-01-09T10:23:12+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-09T10:23:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/MIgranty1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/MIgranty1.jpg\",\"width\":1240,\"height\":827},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/migrant.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rossiyada qancha tojikistonlik migrant bor?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/migrant.uz\/\",\"name\":\"\u0418\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u043e\u043d\u043d\u043e-\u0441\u0435\u0440\u0432\u0438\u0441\u043d\u044b\u0439 \u043f\u043e\u0440\u0442\u0430\u043b \u0434\u043b\u044f \u043c\u0438\u0433\u0440\u0430\u043d\u0442\u043e\u0432 - MIGRANT.UZ\",\"description\":\"Migrantlar uchun axborot-xizmat portali\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/migrant.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"uz-UZ\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/#organization\",\"name\":\"\u0418\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u043e\u043d\u043d\u043e-\u0441\u0435\u0440\u0432\u0438\u0441\u043d\u044b\u0439 \u043f\u043e\u0440\u0442\u0430\u043b \u0434\u043b\u044f \u043c\u0438\u0433\u0440\u0430\u043d\u0442\u043e\u0432 - MIGRANT.UZ\",\"url\":\"https:\/\/migrant.uz\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/logo.svg\",\"width\":1,\"height\":1,\"caption\":\"\u0418\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u043e\u043d\u043d\u043e-\u0441\u0435\u0440\u0432\u0438\u0441\u043d\u044b\u0439 \u043f\u043e\u0440\u0442\u0430\u043b \u0434\u043b\u044f \u043c\u0438\u0433\u0440\u0430\u043d\u0442\u043e\u0432 - MIGRANT.UZ\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/migrantuz\",\"https:\/\/t.me\/migrantuz\",\"https:\/\/instagram.com\/migrantuzb\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCSJuKuQLcEGUyUCFkizvqRQ?view_as=subscriber\",\"https:\/\/www.tiktok.com\/@migrantuzb\",\"https:\/\/ok.ru\/migrantuz\",\"https:\/\/vk.com\/migrantuz\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/migrant.uz\/#\/schema\/person\/773b34c5639c6650886d24576b92a229\",\"name\":\"\u0420\u0435\u0434\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440\",\"url\":\"https:\/\/migrant.uz\/uz\/author\/maftuna\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rossiyada qancha tojikistonlik migrant bor? - Migrantlar uchun axborot-xizmat portali - MIGRANT.UZ","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/","og_locale":"uz_UZ","og_type":"article","og_title":"Rossiyada qancha tojikistonlik migrant bor? - Migrantlar uchun axborot-xizmat portali - MIGRANT.UZ","og_description":"Hozirda Rossiyada yashab, ishlayotgan tojikistonlik fuqarolar soni noma&#8217;lumligicha qolmoqda. Tojikiston Mehnat, migratsiya va bandlik vazirligi bu ko&#8217;rsatkichni bir yil oldin Rossiya tomoni bilan muvofiqlashtirishga va&#8217;da bergan edi, ammo rasmiy ma&#8217;lumotlar 2025-yil oxiriga qadar hali e&#8217;lon qilinmagan. Shu fonda ham Rossiya agentliklari, ham xalqaro tashkilotlar, ham Dushanbedan qarama-qarshi hisob-kitoblar paydo bo&#8217;lishda davom etmoqda. Turli manbalarga ko&#8217;ra, 2025-yil oxiriga kelib Rossiyadagi tojikistonlik migrantlar soni 500 mingdan 1,2 milliondan oshadi. Shaffof statistikaning yo&#8217;qligi nafaqat mutaxassislar va jurnalistlar uchun, balki migratsiya siyosati va chet elda fuqarolarning huquqlarini himoya qilish uchun mas&#8217;ul bo&#8217;lgan davlat idoralari uchun ham noaniqlik tug&#8217;diradi. Nima uchun raqamlar bunchalik farq qiladi? Ma&#8217;lumotlardagi tafovut turli idoralar turli hisoblash usullaridan foydalanishi bilan bog&#8217;liq. Ba&#8217;zilar ma&#8217;lum bir vaqtda Rossiyada istiqomat qiluvchi tojikistonlik fuqarolar sonini hisoblashadi, boshqalari esa ma&#8217;lum bir davrda ketgan va qaytganlar sonini hisoblashadi. Shuning uchun jamoatchilik bir vaqtning o&#8217;zida &laquo;Rossiyada taxminan bir million kishi&raquo; va &laquo;yiliga yuz minglab odamlarning ketishi&raquo; kabi raqamlarni eshitadi &#8211; bu raqamlar bir-biriga zid emas, balki migratsiya jarayonlarining turli jihatlarini aks ettiradi. Rossiya hisob-kitoblari Rossiya rasmiylari so&#8217;nggi yillarda doimiy ravishda yuqori ko&#8217;rsatkichlarni keltiradi. Rossiya va Tojikiston prezidentlarining 2023-yil noyabr oyida bo&#8217;lib o&#8217;tgan uchrashuvi uchun tayyorlangan Kreml hujjatlariga ko&#8217;ra, Rossiyada taxminan 1,2 million tojikistonlik mehnat muhojirlari bor edi. 2025-yil mart oyida Rossiya prezidenti Vladimir Putin Rossiyada &laquo;taxminan bir million yoki undan ko&#8217;proq&raquo; tojikistonlik fuqarolar yashab, ishlashini aytib, ularning mamlakat iqtisodiyotiga qo&#8217;shgan hissasi va Tojikiston uchun pul o&#8217;tkazmalarining ahamiyatini ta&#8217;kidlagan edi. Rossiya Ichki ishlar vazirligi qo&#8217;shimcha ma&#8217;lumotlarni taqdim etadi: 2024-yilda Rossiyaga taxminan 6,3 million xorijiy fuqaroning taxminan yarmi ish uchun kelgan. Bundan tashqari, barcha kelganlarning 16,7% Tojikiston fuqarolari bo&#8217;lib, bu ularni eng yirik migratsiya guruhlaridan biriga aylantiradi. Rosstat shuningdek, 2024-yilda Tojikistondan kelgan sof migratsion ko\u2018payish 128 000 kishini tashkil etganini xabar qiladi, ammo bu statistika faqat ro&#8217;yxatdan o&#8217;tgan harakatlarni aks ettiradi va mamlakatdagi mehnat migrantlarining haqiqiy sonini ko&#8217;rsatmaydi. Xalqaro tashkilotlar ma&#8217;lumotlari Xalqaro tashkilotlar ham oqimlar ko&#8217;lamini qayd etadi, ammo Rossiyada bir vaqtning o&#8217;zida ishlayotgan odamlar soni bo&#8217;yicha aniq raqam bermaydi. Xalqaro migratsiya tashkiloti (IOM) ma&#8217;lumotlariga ko&#8217;ra, 2024-yil sentabr holatiga ko&#8217;ra, 618 097 tojikistonlik ish uchun mamlakatni tark etgan, ularning taxminan 98% Rossiyaga yo&#8217;l olgan. Taqqoslash uchun, 2023-yilning shu davrida 673 285 kishi ketgan, bu taxminan 8% ga kamayishni anglatadi. Bu raqamlar Rossiyadagi migrantlarning haqiqiy sonini emas, balki ketishlar sonini aks ettiradi. Tojikiston hisobi bo\u2018yicha Tojikiston Mehnat vazirligi ilgari ancha pastroq hisob-kitoblarni keltirgan edi. Vazirlik ma&#8217;lumotlariga ko&#8217;ra, Rossiyadagi tojikistonlik mehnat migrantlari soni 500 000 dan oshmaydi. Vazirlik Rossiya raqamlari bilan farqni turli hisoblash metodologiyasi bilan izohlaydi: Tojikiston tomoni faqat maxsus ishlash uchun ketganlarni hisobga oladi, Rossiya tomoni esa o&#8217;z statistikasiga migrantlarning oila a&#8217;zolarini, jumladan, voyaga yetmaganlarni ham kiritadi. Metodologiyani uyg&#8217;unlashtirish zarurati 2025-yil bahorida &laquo;yagona raqam&raquo; e\u2019lon qilinishi kechikishiga sabab sifatida keltirildi. Biroq, yil oxiriga kelib ham muvofiqlashtirilgan ma&#8217;lumotlar taqdim etilmadi. Tojikiston Mehnat vazirligining 2025-yil yanvar-iyun oylari uchun press-relizida faqat tanlangan ko&#8217;rsatkichlar keltirilgan: Kirish cheklovlari tufayli 3890 kishiga Rossiyaga kirishga ruxsat berilmadi; 63 685 fuqaro &laquo;nazorat ostidagi shaxslar&raquo; ro&#8217;yxatidan chiqarildi va 23 000 dan ortiq fuqaro o&#8217;z bo\u2018lishini qonuniylashtirdi; Mehnat vazirligining Rossiya Federatsiyasidagi vakolatxonasiga 27 635 ta so&#8217;rov kelib tushdi; 8827 kishi [&hellip;]","og_url":"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/","og_site_name":"Migrantlar uchun axborot-xizmat portali - MIGRANT.UZ","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/migrantuz","article_published_time":"2026-01-09T10:23:12+00:00","og_image":[{"width":1240,"height":827,"url":"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/MIgranty1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"\u0420\u0435\u0434\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"\u0420\u0435\u0434\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440","Est. reading time":"4 daqiqa"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/"},"author":{"name":"\u0420\u0435\u0434\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440","@id":"https:\/\/migrant.uz\/#\/schema\/person\/773b34c5639c6650886d24576b92a229"},"headline":"Rossiyada qancha tojikistonlik migrant bor?","datePublished":"2026-01-09T10:23:12+00:00","dateModified":"2026-01-09T10:23:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/"},"wordCount":1267,"publisher":{"@id":"https:\/\/migrant.uz\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/MIgranty1.jpg","keywords":["#Tojikiston","\u0420\u043e\u0441\u0441\u0438\u044f"],"articleSection":["\u0416\u0430\u04b3\u043e\u043d \u0445\u0430\u0431\u0430\u0440\u043b\u0430\u0440\u0438","\u041c\u0443\u043b\u043e\u04b3\u0430\u0437\u0430","\u0420\u043e\u0441\u0441\u0438\u044f \u0445\u0430\u0431\u0430\u0440\u043b\u0430\u0440\u0438","\u0425\u0430\u0431\u0430\u0440\u043b\u0430\u0440","\u04b2\u0443\u049b\u0443\u049b"],"inLanguage":"uz-UZ"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/","url":"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/","name":"Rossiyada qancha tojikistonlik migrant bor? - Migrantlar uchun axborot-xizmat portali - MIGRANT.UZ","isPartOf":{"@id":"https:\/\/migrant.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/MIgranty1.jpg","datePublished":"2026-01-09T10:23:12+00:00","dateModified":"2026-01-09T10:23:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#breadcrumb"},"inLanguage":"uz-UZ","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#primaryimage","url":"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/MIgranty1.jpg","contentUrl":"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/MIgranty1.jpg","width":1240,"height":827},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/migrant.uz\/rossiyada-qancha-tojikistonlik-migrant-bor\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/migrant.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rossiyada qancha tojikistonlik migrant bor?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/migrant.uz\/#website","url":"https:\/\/migrant.uz\/","name":"\u0418\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u043e\u043d\u043d\u043e-\u0441\u0435\u0440\u0432\u0438\u0441\u043d\u044b\u0439 \u043f\u043e\u0440\u0442\u0430\u043b \u0434\u043b\u044f \u043c\u0438\u0433\u0440\u0430\u043d\u0442\u043e\u0432 - MIGRANT.UZ","description":"Migrantlar uchun axborot-xizmat portali","publisher":{"@id":"https:\/\/migrant.uz\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/migrant.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"uz-UZ"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/migrant.uz\/#organization","name":"\u0418\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u043e\u043d\u043d\u043e-\u0441\u0435\u0440\u0432\u0438\u0441\u043d\u044b\u0439 \u043f\u043e\u0440\u0442\u0430\u043b \u0434\u043b\u044f \u043c\u0438\u0433\u0440\u0430\u043d\u0442\u043e\u0432 - MIGRANT.UZ","url":"https:\/\/migrant.uz\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/migrant.uz\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/logo.svg","contentUrl":"https:\/\/migrant.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/logo.svg","width":1,"height":1,"caption":"\u0418\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u043e\u043d\u043d\u043e-\u0441\u0435\u0440\u0432\u0438\u0441\u043d\u044b\u0439 \u043f\u043e\u0440\u0442\u0430\u043b \u0434\u043b\u044f \u043c\u0438\u0433\u0440\u0430\u043d\u0442\u043e\u0432 - MIGRANT.UZ"},"image":{"@id":"https:\/\/migrant.uz\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/migrantuz","https:\/\/t.me\/migrantuz","https:\/\/instagram.com\/migrantuzb","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCSJuKuQLcEGUyUCFkizvqRQ?view_as=subscriber","https:\/\/www.tiktok.com\/@migrantuzb","https:\/\/ok.ru\/migrantuz","https:\/\/vk.com\/migrantuz"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/migrant.uz\/#\/schema\/person\/773b34c5639c6650886d24576b92a229","name":"\u0420\u0435\u0434\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440","url":"https:\/\/migrant.uz\/uz\/author\/maftuna\/"}]}},"views":1013,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/migrant.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33458"}],"collection":[{"href":"https:\/\/migrant.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/migrant.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migrant.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migrant.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33458"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/migrant.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33458\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33461,"href":"https:\/\/migrant.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33458\/revisions\/33461"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migrant.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/migrant.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33458"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/migrant.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33458"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/migrant.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33458"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}