Yaponiya o‘zbekistonlik ishchilar uchun eshiklarni ochmoqda

Yaponiyada ishchilar yetishmaydi. Aholining qarishi va tug‘ilish darajasining pastligi tufayli mamlakat qurilish, qishloq xo‘jaligi, logistika va qariyalarga g‘amxo‘rlik qilish kabi sohalarda ishchilar taqchilligini boshdan kechirmoqda. Ilgari yapon kompaniyalari Vyetnam va Janubi-Sharqiy Osiyoning boshqa davlatlaridan ishchilarni faol jalb qilgan bo‘lsa, endi ular e’tiborini Janubiy va Markaziy Osiyoga qaratmoqda. O‘zbekiston alohida qiziqish uyg‘otadi.

Vetnam va Xitoy iqtisodlari o’sib bormoqda, mehnat sharoitlari yaxshilanmoqda va mahalliy aholi chet elga kamroq ko’chib o’tmoqda. Yaponiya buni payqab, yangi hamkorlar izlay boshladi. Ular orasida O‘zbekiston ham borki, bu yerda o‘qish va ishlashga tayyor yoshlar ko‘p. Mamlakat aholisi 37 million kishidan oshadi va rasmiylar ishsizlikni kamaytirish va daromadlarni oshirish yo’li sifatida mehnat migratsiyasini qo’llab-quvvatlaydi.

Yaponiya tomoni allaqachon harakatga kirishgan. O‘zbekistonda yapon tilini o‘rgatuvchi Toshkent, Samarqand va Namanganda uchta markaz ochilgan. Kurslar “Yapon mahorat nuri” deb nomlanadi. U yerda yoshlar Yaponiyada yashash va ishlashga tayyorlanadi. Dasturlar yapon mutaxassislari bilan birgalikda ishlab chiqilgan. Treningdan so‘ng ishtirokchilar maxsus onlayn platforma orqali yapon ish beruvchilari bilan suhbatdan o‘tishlari mumkin bo‘ladi.

Yaponiyaning Onodera User Run kompaniyasi O‘zbekiston Mehnat migratsiyasi agentligi bilan shartnoma imzoladi. Kelishuvga koʻra, u har yili 200 ga yaqin Oʻzbekiston fuqarolarini restoranlarda ishlash va keksalar parvarishi sohasida oʻqitadi. Bu o‘zbek ishchilarini tizimli ravishda ishga olish yo‘lidagi birinchi qadamdir.

Yaponiyaning sobiq bosh vaziri Hatoyama Yukio ham bu tashabbusni qo‘llab-quvvatlaydi. U O‘zbekistonni Yaponiyaga ishchi kuchi tanqisligini yengishda yordam bera oladigan muhim hamkor deb biladi. Hozirda rasmiy maʼlumotlarga koʻra, Yaponiyada bor-yoʻgʻi 346 nafar Oʻzbekiston fuqarosi mehnat qilmoqda, biroq ularning soni ortishi kutilmoqda.

Shu bilan birga, Yaponiyaning o’zida ham qiyinchiliklar mavjud. Iena kursi tushib ketgani sababli maoshlar mintaqada eng yuqori emas. Janubiy Koreya va Tayvan ham xuddi shunday shartlarni taklif qilmoqda va muhojirlar uchun raqobat boshlanmoqda. Bundan tashqari, Yaponiya hali ham madaniy izolyatsiyani saqlab qolib, yangi immigratsiya qoidalari qattiqlashdi. Bu integratsiyani murakkablashtirishi mumkin.

Shunga qaramay, o’zbeklarga qiziqish saqlanib qolmoqda. O‘zbekiston yosh va mehnatkash mutaxassislarning ishonchli manbai sifatida qaraladi. Agar dastur muvaffaqiyatli rivojlansa, yaqin yillarda minglab o‘zbekistonliklar Yaponiyada shartnoma asosida va barqaror sharoitlarda qonuniy ishlashlari mumkin bo‘ladi.