Yekaterinburgda migrantlar bozori buzildi. Keyingisi – “Sadovod”mi yoki “Food Citi”?

Yekaterinburgda asosan ozarbayjonlik savdogarlar ishlagan bozor buzib tashlandi. Rasmiylar nima uchun bunday qaror qabul qilishganini tushuntirmagan. Biroq mahalliy aholi buni ozarbayjon jamoasiga bosim kuchayishi bilan bog‘liq deb hisoblaydi.

Oxirgi oylarda shaharda ozarbayjonlarga qarshi tintuvlar, hibslar va hatto kuch ishlatish holatlari tez-tez uchrab turibdi. Uraldagi ozarbayjon diasporasi yetakchisi Shohin Shixlinskiyga nisbatan qidiruv e’lon qilindi. Ichki ishlar vazirligi u qaysi modda bilan qidirilayotgani haqida ma’lumot bermagan. Uning o‘g‘li Mutvali Shixlinskiy ikki oyga hibsga olingan. U polisiyachiga nisbatan kuch ishlatishda ayblanmoqda.

Avvalroq, 27-iyun kuni FSB ozarbayjonliklarning uylarida o‘tkazgan maxsus operatsiyada ikki kishi halok bo‘lgan, bir necha kishi yaralangan edi. Rasmiy organlar deyarli hech narsani izohlamadi. Xavfsizlik kuchlarining tintuv o‘tkazishga ruxsati bor-yo‘qligi va operatsiyaga qanday sabablar asos bo‘lgani noma’lum. Bu voqealarning barchasi tashvishli. Ozarbayjon jamoasiga qarshi maqsadli kampaniya boshlangan ko‘rinadi. Bozorni buzish va rahbarlarga bosim milliy ozchiliklarga qaratilgan katta siyosatning bir qismi bo‘lishi mumkin. Xuddi shunday harakatlar Markaziy Osiyo davlatlaridan kelgan muhojirlar – o‘zbek va tojiklarga nisbatan ham kuzatilgan. Ular tez-tez hibsga olinadi, hujjatlari tekshiriladi, deportatsiya qilish bilan tahdid qilinadi yoki yetarli asoslarsiz jinoyatlarda ayblanadi.

Endi vaziyat xavfli tus olmoqda. Ayrim huquq himoyachilari ozarbayjonliklarga nisbatan bosim siyosiy oqibatlarga olib kelishi mumkin, deb hisoblaydi. Bu ularning ovozini o‘chirishga, ketishga yoki biznesdan voz kechishga urinish bo‘lishi mumkin.
Hozirgi holatda muhojirlar va diaspora vakillari ayniqsa ehtiyot bo‘lishlari, hujjatlarini to‘g‘rilab yurish, qonunni buzmaslik, polisiya bilan nizolarga yo‘l qo‘ymasliklari lozim. Muammolar yuzaga kelsa, darhol konsullik va inson huquqlari tashkilotlariga murojaat qilish kerak.

Ayni paytda, ekspertlar boshqa bozorlar ham tahdid ostida bo‘lishi mumkinligini ta’kidlamoqda. Yekaterinburgdagi bozor buzilishi faqat boshlanishi bo‘lishi mumkin. Bunday harakatlar Moskvadagi “Sadovod” va “Food Citi” kabi yirik savdo nuqtalariga ham yetib borishi mumkinligi haqida fikrlar mavjud.

Qizig‘i shundaki, yaqinda kimdir “Sadovod” bozori yonida Ozarbayjon bayrog‘ini ko‘tarib, ijtimoiy tarmoqlarda norozilik uyg‘otdi. Ayrimlar buni provokatsiya yoki Rossiya va Ozarbayjon munosabatlarining yomonlashuvi fonida jamoatchilik fikriga bosim o‘tkazish usuli sifatida qabul qilishdi.

Ekspertlar Rossiyadagi ichki voqealarni xalqaro siyosat bilan ham bog‘laydi. Ayni paytda Moskva va Boku munosabatlari, ayniqsa, Qorabog‘ muammosi va Ozarbayjonning Turkiya bilan yaqin aloqalari fonida og‘ir davrni boshidan kechirmoqda.